به فرمان او سخن نگويد . » در آن روز مردم خود به دو گروه تقسيم مىشوند : بدبختان كه فرصت كارهاى نيك را در دنيا از دست دادهاند و در اين جا دستشان خالى است و اعمالشان صرفا بد است . اينان اهل دوزخاند ، خوشبختان كه كارهايشان صرفا براى خداست و در نتيجه اهل بهشتاند .
فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَ سَعِيدٌ
- و مردمان بعضى بدبخت و بعضى خوشبخت باشند . » [ 106 ] كيفر بدبختان اين است كه در آتش مىسوزند نه مىميرند و نه زنده مىمانند بلكه مدام دچار رنجهاى گوناگونند . گاهى به جهت ضعف آهى خفيف ( زفير ) و گاه به سبب درد سخت آهى بلند ( شهيق ) مىكشند .
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ
- امّا بدبختان در آتشاند و مردمان را در آن جا نالهاى زار و خروشى سخت بود . » [ 107 ] اين كافران در آتش دوزخ جاودان مىمانند تا زمانى كه آسمانها و زمين پيرامون دوزخ پايدار باشند .
/ 131
خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ
- و تا آسمانها و زمين باقى است در آن جا جاودانه بمانند مگر آنچه پروردگارت بخواهد . » پرسشى كه مفسّران مطرح كردهاند اين است كه چرا استثناى « مشيّت الهى » آمده است ؟ و پاسخهاى متعدّد گفتهاند و به نظر من پاسخ نزديك به حقيقت اين است كه خدا به وعدهء خود وفا مىكند امّا چيزى بر او محتوم نيست خاصّه كه كيفر و پاداش براى بدبختان است امّا دربارهء خوشبختان به اندازهء گناه نيست بلكه تنها بر حسب كار نيك است . و از سوى ديگر همهء اينها به مقام ربوبيّت مرتبط است . نماز چون براى خداست ، ثواب بزرگى دارد و همچنين ترك نماز كار قبيح و داراى كيفر سختى است ، اين نيز به مقام پروردگار متعال مربوط است و به همين سبب اوست كه مدّت و اندازه و نهايت آن را تعيين مىكند چنان كه آيه به اين اشاره دارد .