درخت جهل و نادانى مىداند و اگر از حسد و حرص هم سخن به ميان آمده چون در تحليل نهايى به جهل برمىگردد ، اينگونه برداشت انحرافى موجب شده كه هرگاه بشر يك گام شگفتانگيز و يا فرضيهاى عرضه بدارد ، منكران خدا و علمزدگان ، تهاجمى را عليه مذهب آغاز كنند . اگر موشك قارهپيما و يا سفينهاى به فضا پرتاب شود ، فرياد برمىآورند كه منطق دين از ميان رفت ، چون سفينه با خدا تصادف نكرد . اگر جنين هم در آزمايشگاه پرورش داده شود ، مىگويند : پس خدا خالق جهان و انسان نيست .
هر دم از اين باغ برى مىرسد * تازهتر از تازهترى مىرسد
كشفيات علمى نه تنها سد راهى در برابر آفريدگار ايجاد نكرده بلكه بزرگترين خدمت را به مذهب كرده است . اگر فرعون از موسى عليه السلام مىپرسد :
« . . . فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى . . . » ؛
« 1 »
اى موسى ! پروردگار تو كيست ؟
موسى نيز در پاسخ مىگويد :
« . . . رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى » .
« 2 »
پروردگار من حكيمى است كه لباس هستى بر اندام موجودات پوشانيده و تمام ابزار و لوازم حيات را به آنها افاضه كرده و از همه عجيبتر ، راه بهرهبردارى از لوازم و ابزارها را نيز به آنها عنايت كرده خداوند حكيم براى ادامهء حيات به هر حيوانى ابزارهاى مناسب با محيط زندگى را عنايت كرده است ؛ به شير چنگالى درنده ، به گوسفند علفخوار دندانى برنده ، به پشه خرطومى زننده و مكنده ، به عنكبوت تارهاى محكم و بافنده به لاشخور چنگالى تيز و گيرنده ، يكى را قدرت دويدن ، ديگرى را نيروى پريدن و برخى را قدرت خزيدن و گروهى را قدرت دريدن ، اعطا كرده است .
دهندهاى كه به گُل نكهت و به گِل جان داد * به هر كه هرچه سزا يد حكمتش ، آن داد
هامش
( 1 ) طه ، آيهء 49 .
( 2 ) همان ، آيه 50 .