بنابراين « نفس الامر » و ثبوت در قضاياى ذهنى ، واقعيت ذهنى موضوع و حكم است ، كه اگر قضيه با اين واقعيت ذهنى مطابقت داشته باشد ، صادق و گرنه كاذب خواهد بود . مثلا هرگاه بگوئيم : هر قضيهاى يا موجبه است يا سالبه ، يا حمليه است يا شرطيه ، اين دو قضيه صادق خواهند بود ، و هرگاه بگوئيم ؛ قضيه حمليه بدون تحقق موضوع هم صادق است ، يا قضيه سالبه در صدق خود نياز به موضوع دارد ، اين دو قضيه كاذب خواهند بود .
نسبت نفس الامر به ذهن و خارج :
از بيان گذشته ، معلوم شد كه نفس الامر اعم مطلق از ذهن و خارج است ، زيرا نفس الامر به معناى مطلق ثبوت و واقعيت است ، خواه ثبوت و واقعيت ذهنى باشد و يا واقعيت و ثبوت خارجى ، پس هرچه ثبوت ذهنى دارد ، مطابق با نفس الامر است ، و هرچه ثبوت خارجى دارد نيز مطابق با نفس الامر است . لكن هرچه نفس الامر دارد مطابق با ثبوت ذهنى فقط يا ثبوت خارجى فقط نيست . چنانكه مىگوئيم : هر انسانى حيوان است و هركبوترى حيوان است ، ولى هرحيوانى انسان يا كبوتر نيست .
3 - قضاياى حقيقى ( حقيقيه ) : قسم سوم از قضاياى حمليّهء موجبه ، قضاياى