آسمانى به معنى افكار پاك بشرى بود اقامه حجت و استمداد از معجزه معنايى نداشت .
برخى از نويسندگان ، اين معجزات صريح را با وجوه خندهدارى تأويل مى كنند ، ولى هرخوانندهاى به توجيهاتشان مراجعه نمايد ترديد نخواهد داشت كه مدلول قرآن مجيد غير از آن است كه اين دانشمندان مىگويند .
منظور ما در اينجا اثبات امكان تحقق معجزه و خارق عادت يا اثبات صحت نقل قرآن نيست ، بلكه مطلوب اين است كه قرآن براى انبياء گذشته مانند صالح و ابراهيم و موسى و عيسى صريحا معجزاتى اثبات مىكند و اين قصه هايى كه حكايت مىكند جز خرقه عادت محملى ندارد . و البته براى اثبات نداى وجدان اقامه معجزات لزوم ندارد .
2 . روح امين و جبريل : طبق توجيه گذشته پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله روان پاك خود را كه در مصلحتبينى و خيرانديشى فروگذارى نمىكرد روح امين و القاء او را وحى مىناميد ، ولى قرآن مجيد اين نظر را تأييد نمىكند ، زيرا قرآن القاء كننده آيات را جبريل مىنامد و بنابر توجيه نامبرده هيچ موجبى براى اين تسميه نيست .
خداى متعال مىفرمايد :
قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ
« 1 » .
اين آيه پاسخ يهود است كه پيغمبر اكرم پرسيدند : اين قرآن را كه بر تو نازل مىكند ؟ فرمود : جبريل ، گفتند : ما با جبريل دشمنيم ، زيرا به ما بنى اسرائيل محدوديتها را او نازل مىكرد و چون دشمن او هستيم به كتابى كه وى
هامش
( 1 ) . سوره بقره : 97 .