و نيز مناسبتر آن است كه كلمه « رحيم » بر نعمت دائمى ، و رحمت ثابت و باقى او دلالت كند ، رحمتى كه تنها بمؤمنين افاضه مىكند ، و در عالمى افاضه مىكند كه فناناپذير است ، و آن عالم آخرت است ، و از اين جمله عبارتند از :
-
« وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً ،
خداوند همواره به خصوص مؤمنين رحيم بوده است » ، ( سورهء احزاب ، آيهء 43 )
-
« إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ،
بدرستيكه او بايشان رؤف و رحيم است » ، ( سورهء توبه - آيهء 117 ) . و آياتى ديگر .
و به همين جهت بعضى گفتهاند : رحمان عام است و شامل مؤمن و كافر مىشود و رحيم خاص مؤمنين است . « 1 »
از امام صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : رحمان اسم خاص است بصفت عام ، و رحيم اسم عام است به صفت خاص . « 2 »
س 707 - غرض و مفاد كلى سورهء مباركهء « الرّحمن » چيست ؟
ج - اين سوره ( الرّحمن ) در اين مقام است كه خاطرنشان سازد كه خداى تعالى عالم و اجزاى آن از قبيل زمين و آسمان و خشكىها و درياها و انس و جنّ را طورى آفريده و نيز اجزاى هريك را طورى نظم داده كه جنّ و انس بتوانند در زندگى خود از آن بهرهمند شوند ، و قهرا عالم به دو قسمت و دو نشأه تقسيم مىشود ، يكى نشأهء دنيا كه به زودى خودش با اهلش فانى مىشود ، و يكى نشأه آخرت كه هميشه باقى است ، و در آن نشأه سعادت از
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 30 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 37 .