مسكونى زمين بوده است . « 1 »
س 695 - احتمالاتى كه درخصوص « ذو القرنين » و « سدّ » آن داده شده است كدامند ؟
ج - مورّخين و ارباب تفسير در اينباره اقوالى برحسب اختلافنظريهشان در تطبيق داستان ذو القرنين و سدّش دارند :
1 - بعضى گفتهاند : سدّ مذكور در قرآن همان « ديوار چين » است و پادشاهى به نام « شين هوانكتى » آن را بنا نهاد ميان چين و مغولستان تا جلو هجومهاى مغول را به چين بگيرد ، كه اين ديوار به طول سه هزار كيلومتر و عرض نه متر و ارتفاعش پانزده متر است كه همه با سنگ چيده شده ، و در سال 264 قبل از ميلاد شروع و پس از ده و يا بيست سال خاتمه يافته است ، پس ذو القرنين همين پادشاه بوده .
اين مورد با اوصاف و مشخصاتى كه قرآن براى ذو القرنين ذكر كرده و سدّى كه قرآن بنايش را به او نسبت داده تطبيق ندارد .
2 - بعضى ديگر از مورخين گفتهاند : آنكه سدّ را ساخته يكى از ملوك آشور ( به نقل از « كتاب كيهان شناخت » تأليف حسن بن قطان مروزى ، اسم آن پادشاه « بلينس » و نيز اسكندر دانسته شده است ) بوده كه در حوالى قرن هفتم قبل از ميلاد مورد هجوم اقوام « سيت » قرار مىگرفته ، و اين اقوام از تنگناى كوههاى قفقاز تا ارمنستان آنگاه ناحيه غربى ايران هجوم مىآوردند و چه بسا به خود آشور و پايتختش « نينوا » هم مىرسيدند . بناچار پادشاه آن ديار براى
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 13 ، ص 523 . [ با تصرف ]