خودش فرموده :
« وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً ،
احاطه علمى بوى ندارند » . ( سورهء طه ، آيهء 110 ) .
هرجا سخن از حمد حامدان كرده ، حمد ايشان را با تسبيح جفت كرده ، و بلكه تسبيح را اصل در حكايت قرار داده ، و حمد را با آن ذكر كرده ، و همانطور كه خداوند در سورهء رعد آيهء 13 فرموده است :
« وَ يُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ ،
تمامى موجودات او را تسبيح مىگويند با حمد خود » . « 1 »
س 558 - اگر بخواهيم خدا را ستايشى صحيح و بىاشكال كرده باشيم بايد چگونه عمل كنيم ؟
ج - مخلوق خدا به هروضعى كه او را بستايد ، به همان مقدار بوى و صفاتش احاطه يافته است و او را محدود بحدود آن صفات دانسته ، و به آن تقدير اندازهگيرى كرده ، و حال آنكه خداى تعالى محدود به هيچ حدى نيست ، نه خودش و نه صفات ، و اسمائش ، و نه جمال و كمال افعالش ، پس اگر بخواهيم او را ستايش صحيح و بىاشكال كرده باشيم ، بايد قبلا او را منزه از تحديد و تقدير خود كنيم ، و اعلام بداريم كه پروردگارا تو منزه از آنى كه به تحديد و تقدير فهم ما محدود شوى ، همچنانكه خودش در اينباره فرموده :
« إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ،
خدا مىداند و شما نمىدانيد » ، ( سورهء نحل ، آيهء 74 ) . « 2 »
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 30 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 33 .