بعضى با يك حرف و در نهايت بعضى با پنج حرف شكل يافته است كه به ترتيب عبارتند از :
1 - حروف مقطعه يك حرفى مانند سورهء « ص » و « ق » و « ن » .
2 - حروف مقطعه دو حرفى مانند « طه » ، « طس » ، « يس » و « حم » .
3 - حروف مقطعه سه حرفى مانند « الم » ، « الر » و « طسم » .
4 - حروف مقطعه چهار حرفى مانند « المص » و « المر » .
5 - حروف مقطعه پنج حرفى مانند « كهيعص » و « حمعسق » .
بعضى از اين حروف تنها در يك جا آمده ، مانند « ن » و بعضى ديگر در آغاز چند سوره آمده ، مانند « الم » ، « الر » ، « طس » و « حم » . « 1 »
س 516 - سورههايى كه حروف مقطّعه در آغاز آنها يكى است از آن چه فهميده مىشود ؟ آيا مىتوان گفت اين سورهها مضامين مشتركى دارند ؟
ج - اگر در سورههايى كه حروف مقطعه سرآغاز آنها يكى است - مانند « الم » ، « المر » ، « طس » و « حم » - دقت كنى ، خواهى ديد كه آن سورهها از نظر مضمون نيز بهم شباهت دارند و سياقشان يكى است ، بطورى كه شباهت بين آنها در ساير سورهها ديده نمىشود .
مؤكّد اين معنا شباهتى است كه در آيات اوّل بيشتر اين سورهها مشاهده مىشود ، مثلا در سورههاى « حم » آيه اوّل آن يا عبارت
« تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ »
است ، يا عبارتى ديگر كه اين معنا را مىرساند ، و نظير آن آيههاى اوّل
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 18 ، ص 7 [ با تصرف ]