هركس تقوا پيشه سازد خداوند براى او راه نجاتى قرار مىدهد . » « 1 » و نيز فرموده :
« إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً ،
اگر تقوا پيشه سازيد خداوند براى شما فرقان ( قوهء تشخيص حق از باطل ) قرار مىدهد . » « 2 » پس انسان تا وقتى در راه تقوا مىتواند باشد كه طريق تعقل و تذكر را از دست ندهد ، و از فطرت انسانيت منحرف نگردد .
تقواى دينى چيزى است كه هيچ وقت با تفرقه و اختلاف نمىسازد ، و معقول نيست كسى داراى تقواى دينى باشد و در عين حال به هرسازى برقصد و هرراهى را پيش بگيرد ، چون معناى تقواى دينى التزام به صراط مستقيمى است كه اختلاف و تخلف در آن راه ندارد . « 3 »
س 412 - مراتب و درجات تقواى دينى و پرستش خدا بر چه اساسى است ؟
ج - تقواى دينى به يكى از سه امر حاصل مىشود ، و به عبارت ديگر خداى تعالى به يكى از سه وجه عبادت مىشود : 1 - خوف 2 - رجاء 3 - حبّ . و اين سه در آيهء
« فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٌ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ ،
در دنياى ديگر عذابى سخت هست ، و هم مغفرت و خشنودى خدا ، و زندگى اين دنيا جز كالائى فريبنده نيست . » « 4 » جمع شده است .
البته عالم هستى از ديدگاه محبّين و مخلصين كه خداپرستى از روى خوف و رجاء را نوعى شرك مىدانند و خداوند را چون شايستهء پرستش است مىپرستند . « 5 »
هامش
( 1 ) . سورهء طلاق ، آيهء 2 .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 29 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 522 - 523 . [ با تصرف ]
( 4 ) . سورهء حديد ، آيهء 20 .
( 5 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 214 و 216 . [ با تصرف ]