ندارد تسبيح را نسبت به كوهها و مرغان « زبان حال » گرفت ، و نسبت به آن پيغمبر « زبان قال » ! .
علاوه بر اين ، روايات بسيارى ، هم از طريق اهل سنّت و هم از طريق شيعه در دست داريم كه نسبت تسبيح به موجودات داده است از آن جمله روايات بىشمارى است كه مىگويد : « سنگريزههاى در دست رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تسبيح گفتند » . « 1 »
س 390 - آيا تسبيح تمامى موجوداتى كه در آسمانها و زمين هستند حتّى جمادات با زبان است ؟
ج - [ بله ، ] تسبيح تمامى موجوداتى كه در آسمانها و زمين هست تسبيح با زبان ، و تنزيه به حقيقت معناى كلمه است ، هرچند كه ما زبان آنها را نفهميم ، نفهميدن ما دليل بر اين نيست كه مثلا جمادات زبان ندارند ، قرآن كريم تصريح دارد بر اينكه تمامى موجودات زبان دارند و فرموده :
« قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ ،
در پاسخ گفتند : ما را آن خدايى به زبان درآورد كه تمامى موجودات را به زبان درآورده » ( حم سجده ، آيهء 20 ) . « 2 »
* تغابن
س 391 - خصوصيات و اغراض سورهء مباركهء « تغابن » چيست ؟
ج - اين سوره « تغابن » از نظر سياق و نظم شبيه به سورهء حديد است ، و گويى خلاصهاى از آن است ، و غرض سوره اين است كه مؤمنين را تشويق و
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 13 ، ص 154 . [ با تصرف ]
( 2 ) . الميزان ؛ ج 19 ، ص 252 .