س 382 - مراد از « تحريم » در جملهء
« لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ »
« 1 » چيست ؟
و متوجه چه كسى است ؟
ج - مراد از « تحريم » در جملهء مذكور ، تحريم از طرف خدا نبوده ، بلكه تحريم به وسيلهء نذر و سوگند بوده ، آيهء
« قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ ،
خداوند راه چاره شكستن سوگند را براى شما بيان كرد » « 2 » هم كه بعد از آن آمده بر اين معنا دلالت دارد ، چون در آنجا سخن از سوگند كرده ، معلوم مىشود آن جناب با سوگند آن حلال را بر خود حرام كرده ؛ چون خاصيت سوگند همين است كه وقتى به عملى متعلّق شود آن را واجب مىكند ، و چون به ترك عملى متعلق شود آن عمل را حرام مىسازد ، پس معلوم مىشود آن جناب سوگند به ترك آن عمل خورده ، و آن عمل را بر خود حرام كرده ، امّا حرام به وسيلهء سوگند .
آرى منظور از تحريم چنين تحريمى است ، نه اينكه حركت آن عمل را براى شخص خودش تشريع كرده باشد ، چون پيغمبر نمىتواند چيزى را كه خدا حلالش كرده بر خود و يا بر همه تحريم كند ، و چنين اختيارى ندارد .
« تَبْتَغِي مَرْضاتَ أَزْواجِكَ »
« 3 » ، يعنى تو با اين تحريم مىخواهى رضاى زنان خود را به دست بياورى ، و اين جمله بدل است از جملهء « لم تحرّم » . ممكن هم هست حال از فاعل آن باشد ، و اين جمله خود قرينهاى است براى اينكه عتاب مذكور در حقيقت متوجه زنان آنحضرت است ، نه خود او ، جملهء
« إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما . . . »
« 4 » و نيز جملهء
« وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
اين معنا را
هامش
( 1 ) . سورهء تحريم آيهء 1 .
( 2 ) . سورهء تحريم ، آيهء 2 .
( 3 ) . سورهء تحريم آيهء 1 .
( 4 ) . سورهء تحريم ، آيهء 4 .