س 378 - چند نمونه از آياتى را كه به گمان برخى ، از آن جملات و يا عباراتى ساقط شده است و حال آنكه باستناد روايات جزء آيه آمده است اشاره نماييد ؟
ج - پارهاى از روايات و اخبار در دلالت قاصرند ، دليلش اين است كه بسيارى از آنها اگر آيه قرآن را آوردهاند ، آوردهاند كه تفسير كنند ، نه اينكه بگويند آيه اينطور نازل نشده ، مانند روايتى كه در روضه كافى « 1 » از ابى الحسن اوّل عليه السّلام در ذيل آيهء
« أُولئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ (
فقد سبقت عليهم كلمة الشّقاء و سبق لهم العذاب )
وَ قُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغاً »
است كه جملهء بين پرانتز بهعنوان تفسير آورده شده است .
و مانند روايتى كه در كافى « 2 » از امام صادق عليه السّلام در تفسير آيهء
« وَ إِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا »
فرموده :
« إِنْ تَلْوُوا
( الامر ) و
تُعْرِضُوا
( عمّا امرتهم به )
فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً »
كه جملات بين پرانتز بهعنوان تفسير و توضيح است ، نه جزو آيه . و همچنين روايات تفسيرى ديگر كه آقايان جزو روايات تحريف شمردهاند .
و ملحق به اين باب است روايات بىشمارى كه سبب نزول آيات را بيان مىكند ، و آقايان آنها را جزو ادلّهء تحريف قرآن شمردهاند ، مانند رواياتى « 3 » كه مىفرمايد : اين آيه اينطور است :
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
( فى على ) » و حال آنكه روايت نمىخواهد بگويد كلمهء « فى على » جزو قرآن بوده ، بلكه مىخواهد بفرمايد آيه در حق آن جناب نازل شده است .
هامش
( 1 ) . تفسير برهان ؛ ج 1 ، ص 387 ، ح 3 .
( 2 ) . نور الثقلين ؛ ج 1 ، ص 561 . به نقل از اصول كافى .
( 3 ) . نور الثقلين ؛ ج 1 ، ص 301 ، ح 301 .