پس هرچند بدست آوردن ملكهء علمى ، در اختيار آدمى نيست ، ولى مقدمات تحصيل آن در اختيار آدمى است و مىتواند با انجام آن مقدمات ، ملكه را تحصيل كند . « 1 »
س 136 - « تكرار عمل » كه راه انحصارى براى تحصيل ملكات فاضله و تهذيب اخلاق است از چه طريقى بدست مىآيد ؟ ( بحث اخلاقى )
ج - تكرار اعمال نيك كه تنها راه تهذيب اخلاقى است به طرق ذيل عملى مىباشد : طريقه اول ، توجه به فوائد دنيوى فضائل و تحسين افكار عمومى است .
طريقه دوم ، طريقه انبياء است و آن توجه به فوائد اخروى فضائل است .
طريقه سوم ، مخصوص قرآن است و آن محو زمينههاى رذايل اخلاقى است . « 2 »
س 137 - تحصيل ملكات فاضله و تهذيب اخلاق ، با توجه به فوائد دنيوى آن و تحسين افكار عمومى چگونه بوده و نظر قرآن در اين باره چيست ؟ ( بحث اخلاقى )
ج - در نظر داشتن فوائد دنيائى فضائل و فوائد علوم و آرائى كه مردم آن را مىستايند ، مثلا مىگويند : عفت نفس و قناعت يعنى اكتفاء به آنچه خود دارد ، و قطع طمع از آنچه مردم دارند دو صفت پسنديده است ، آدمى را در دنيا عزّت مىدهد ، در چشم همگان عظيم مىنمايد و در نزد عموم مردم محترم و موجه مىسازد ، ولى برعكس حرص موجب خوارى و تنگدستى است ، طمع انسان را ذليل و علم آدمى را عزيز و باعث عظمت و
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ص 533 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 533 و 535 و 539 .