جنايتكاران يك دستهاند و معناى دو آيه نيز يكى است و آن اينكه آنان به روز قيامت ايمان نمىآورند ؛ زيرا بر طبق پندار آنها ، دليلى كه موجب يقين به وجود قيامت شود ، در دست نيست و تنها غيبى در غيب است . وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ . آنان در دنيا ، گناهان و جنايتها كاشتند و محصول آن را در آخرت درو كردند و ميوهء آن را چيدند . آنان جهنم را تمسخر كردند و در پايان ، هيزم آن شدند . وَ قِيلَ الْيَوْمَ نَنْساكُمْ كَما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ . گناهكاران روز قيامت را منكر و ايمان آورندگان بدان را ريشخند كردند و خدا دراينباره به ايشان مهلت داد و رحمت خويش را از آنان دور كرد و عذاب آن روز را به آنها چشانيد و قدرت و شوكتش را كه آنها دربارهاش ترديد داشتند ، به ايشان نشان داد . نظير اين آيهء در جلد پنجم ، در آيهء 51 از سورهء اعراف ، بيان شد . ذلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آياتِ اللَّهِ هُزُواً وَ غَرَّتْكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا . « ذلكم » به عذاب اشاره دارد و معناى آيه چنين است : آنچه باعث عذاب جنايتكاران مىشود ، كافر شدن آنان به روز قيامت ، روى برگردانيدن آنها از قرآن ، سبك شمردن آيات قرآن در هنگامى كه برايشان تلاوت مىشد و اعتمادشان به دنيا و زرق و برقهاى آن است . فَالْيَوْمَ لا يُخْرَجُونَ مِنْها وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ . ضمير « منها » به آتش برمىگردد و معناى آيه چنين مىباشد : آنان براى هميشه در آتشند و از آنها خواسته نمىشود كه خدا را با گفتار و يا كردارى خشنود سازند ، چون آخرت خانهء بازپرسى و كيفر است ، نه خانهء كار و بهدست آوردن خشنودى . فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ . تنها خدا را ستايش كنيد كه او آفرينندهء هرچيزى است . وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . مراد از كبرياى خدا آن است كه تنها او بزرگى است كه هم از او بايد ترسيد و هم به او اميدوار بود . امير مؤمنان على عليه السّلام . عارفان به خدا را چنين توصيف مىكند :
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ۷ — صفحه 65
پدیدآورندگان: محمد جواد مغنية
ص۶۵