واژگان
البرائة : در اينجا مراد از آن ، قطع عصمت است .
السيّح : آهسته رفتن .
الاخزاء : خوار كردن .
الاذان : اعلام كردن .
اعراب
« براءة » خبر مبتداى محذوف و در تقدير : « هذه براءة » است . « اربعة اشهر » ظرف و متعلق به « فسيحوا » . « اذان » خبر مبتداى محذوف ، يعنى « هى اذان » . « رسوله » مبتدا و خبرش محذوف است : « رسوله برىء » و نيز جايز است كه عطف بر ضمير مستتر در « برىء » باشد ؛ زيرا آن ، اسم فاعل است . « الذين » در
« إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ »
، منصوب است بنابراين كه مستثناى از « مشركين » باشد و « شيئا » مفعول مطلق است .
تفسير
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در سال هشتم هجرى مكه را فتح كرد و در سال نهم سورهء توبه نازل شد و در سال دهم حجة الوداع را به جاى آورد و در سال يازدهم چشم از جهان فروبست .
بنابراين ، سورهء توبه ، آخرين سورهء نازل شده قرآن نيست ، لكن از جملهء آخرين سورههاست . از اينرو ، احكام نهايى دربارهء روابط مسلمانان و مشركان را دربر دارد .
طه حسين در كتاب مرآة الاسلام مىگويد :
رويكرد مردم به اسلام ، پس از حجّى كه ابو بكر در سال نهم هجرى انجام داد ، افزايش يافت ، چراكه در اين حج ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، على عليه السّلام را فرستاد تا به ابو بكر بپيوندد و قرآن را بر مردم بخواند و اين تلاوت قرآن از نظر زمانى در حدّ فاصل دو دوره صورت گرفت :