قاعِدُونَ . مىبينيد كه آنها چگونه جرئت مخالفت خدا و پيامبرش را به خود مىدهند . مىبينيد اين بىشرمى و خودخواهى را [ كه به موسى مىگويند ] : « فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ » . آرى ، خداوند زمانى خداى بنى اسرائيل است كه منافع شخصى آنان را تأمين كند ، آنها را بهچيزى كه موجب زحمتشان گردد مكلّف نسازد و دشمنانشان را بكشد ، در حالى كه آنان در جاى خود نشسته و در امن و امان باشند . امّا اگر با كوچكترين تكليفى خاطر آنها را آزرده سازد در آن صورت ، پروردگار موسى خواهد بود ، نه پروردگار آنها . معناى اين سخن در واقع آن است كه تنها پروردگار آنان ، كه استحقاق عبادت و سپاس از سوى آنها را دارد ، هوسها و شهوتهاى آنان است . حقّ آن است كه پديدهء فوق ، تنها به يهوديان اختصاص ندارد ، بلكه تمامى كسانى كه خدا را صرفا در زبان عبادت مىكنند دربر مىگيرد و چهقدر زيادند امثال اين اشخاص در ميان مسلمانان و مسيحيان . قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي . موسى عليه السّلام بهسوى پروردگارش روى مىآورد و از غربت خود در ميان قومش ، پس از تلاش فراوان و رنج طولانى براى آنان ، شكايت مىكند : « إِنِّي لا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي » و كسى كه فرمان برده نشود ، تدبير و فرمان ندارد . فَافْرُقْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ . پس از آنكه قوم موسى ، پيمان خدا را شكستند . او چارهاى نداشت جز اينكه از خدا بخواهد كه ميان وى و قومش فاصله بيندازد . قالَ فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ . كيفر بنى اسرائيل اين شد كه در صحراى بىآب و علف سينا سرگردان شوند و در اين بيابان راه بروند ؛ لكن راه به جايى نبرند و ندانند كه سر منزلشان كجاست و بدين ترتيب ، چهل سال سرگردان شدند ، تا آنجا كه بزرگانشان از بين رفتند و نسل تازهاى بهوجود آمد .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ۳ — صفحه 75
پدیدآورندگان: محمد جواد مغنية
ص۷۵