و نوشتن نمىدانستند . أَ أَسْلَمْتُمْ ؛ آيا پس از دلايلى كه براى شما آمد ، اسلام آورديد ؟ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا ؛ اگر اسلام آوردند پس هدايت يافتند ؛ چراكه در وراى اسلام جز كفر و گمراهى و كجروى و باطل نيست . وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ ؛ اگر اعراض كردند بر توست تبليغ ؛ و با تبليغ ، وظيفهء پيامبر كه از جانب خدا به عهدهء او گذاشته شده است ، به پايان مىرسد ؛ زيرا با تبليغ حجّت تمام مىشود . وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ ؛ خداوند همهء اعمال بندگان را مىبيند ، و با هركس آنگونه كه شايستگى دارد ، برخورد مىكند . از اين آيه استفاده مىكنيم كه خداوند ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله را براى رسالت خود برگزيد و براى او در امر تبليغ ، روش خاصّى را كه همان دعوت با دليل و برهان ، و خويشتن دارى و دورى از نزاع با افراد لجوج و معاند بود ، ترسيم كرد و با اين شيوهء حكيمانه است كه حجّت بر كسى كه مخالف و معاند است ، تمام مىشود و ديگر براى او عذرى كه بدان چنگ زند و متوسّل شود ، نمىماند . و سزاوارترين مردم به پيروى از پيامبر و در پيش گرفتن روش او ، كسانى هستند كه به دين و آيين او آگاهى دارند و مردم را به عمل كردن به تعاليم و سنّت او فرامىخوانند .
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ۲ — صفحه 58
پدیدآورندگان: محمد جواد مغنية
ص۵۸