از جمله دلايلى كه براى اثبات برترى فاطمه عليها السّلام بدان استدلال كردهاند ، روايتى است كه به تواتر ، هم از طريق شيعه و هم از طريق اهل سنّت ، از پدر فاطمه نقل شده است كه آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « فاطمه پارهء تن من است ، هركه او را به خشم آورد ، مرا به خشم آورده است » . امّا مراد از اين سخن خداوند متعال كه خطاب به مريم فرمود : « وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ » ، آن است كه خداوند ، مريم را از ميان زنان آن زمان برگزيد نه از ميان زنان تمام زمانها . اينگونه عبارت ، معمول و مشهور است ؛ چنانكه گفته مىشود : فلانى شاعرترين مردم يا داناترين آنان است ؛ يعنى وى شاعرترين و داناترين اهل زمان خود يا مردم جامعهء خود است . از اينگونه تعابير در قرآن بسيار است و از آن جمله سخن خداوند دربارهء بنى اسرائيل است : « وَ فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمِينَ ؛ « 1 » آنان [ بنى اسرائيل ] را بر جهانيان فضيلت داديم » . همگى وحدت نظر دارند كه مقصود ، جهانيان همان زمان است . بنابراين ، برترى مريم بر جهانيان نيز از همينگونه است ، زيرا مريم ، خود از بنى اسرائيل است . از آن جمله اين سخن خداست : « وَ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ يُونُسَ وَ لُوطاً وَ كلًّا فَضَّلْنا عَلَى الْعالَمِينَ ؛ « 2 » اسماعيل ، يسع ، يونس و لوط را بر جهانيان فضيلت داديم » . هيچكس نمىگويد كه لوط برتر از عيسى عليه السّلام يا با او برابر است و نيز هيچكس نمىگويد كه اسماعيل از پدرش [ ابراهيم ] برتر است . از آنگونه است آيهء « إِنِّي وَجَدْتُ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَ أُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ ؛ « 3 » زنى را يافتم كه بر آنها پادشاهى مىكند و هر نعمتى دارد . . . » . يعنى وى از هر نعمتى در زمان خود ، برخوردار بود . اكنون به زنان چهارگانهاى باز مىگرديم كه دربارهء برترى آنان بر ديگر زنان ، حديث وارد شده است ؛ يعنى آسيه ، مريم ، خديجه و فاطمه . به نظر من اگر با قطع نظر
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )ج ۲ — صفحه 104
پدیدآورندگان: محمد جواد مغنية
ص۱۰۴
پاورقی
( 1 ) . جاثيه ( 45 ) آيهء 16 .
( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 86 .
( 3 ) . نمل ( 27 ) آيهء 23 .