كه به حساب سرمايهداران كار مىكنند و دسترنج آنان به جيب همان چند هزار نفر ريخته مىشود » .
برخى از كارشناسان علم اقتصاد ، ثابت كردهاند كه براى نخستينبار ، يهوديان ربا را پايهگذارى كردند و ديگران آن را از اين گروه فراگرفتند . البته ، اين موضوع بعيد نيست ، زيرا تاريخ قديم و جديد يهود ثابت مىكند كه خدا ، دين ، شرافت و سياست آنها ، تنها مال است و هروسيلهاى كه آنها را به مال برساند از ديدگاهشان بسيار شريف و نيكوست ، حتّى اگر اين وسيله ، فحشا ، ناموسفروشى ، كشتار ، دزدى ، نفاق و ريا كارى و يا هر جنايت و پستى ديگرى باشد .
تفسير
الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا لا يَقُومُونَ إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِّ .
شيطان كسى را افسون نمىكند و نيز توان اينكه كسى را ديوانه كند ندارد .
تنها هدف آيه ، تشبيه و نزديك كردن موضوع براى اذهان عرب است كه به ديوانه مىگفتند : شيطان او را ديوانه كرده است و معناى آيه آن است كه وضعيت رباخوار كاملا همانند وضعيت ديوانهاى است كه كارهايش را بىهدف انجام مىدهد . از ابن عبّاس روايت شده است كه رباخواران در فرداى قيامت همچون ديوانگان از قبرهاى خود برمىخيزند و اين ، علامتى است براى اهل محشر كه آنان رباخوارانند .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبا .
« ذلِكَ »
اشاره بدان دارد كه آنان ربا را حلال مىدانستند و آنگاه براى آن دليل آوردند كه بيع و ربا از تمام جهات همسان هستند .
بنابراين ، چگونه مىشود كه بيع حلال و ربا حرام باشد ؟ مگرنه اين است كه اگر چيزى پنج درهم ارزش داشته باشد انسان مىتواند آن را به شش درهم و اگر يك درهم نقدا ارزش داشته باشد مىتواند آن را به دو درهم بهطور نسيه بفروشد ؟ در اين صورت ،