5 . تفسير و شرايط آن : نوآورى ديگر شيخ محمّد جواد مغنيه در شرايط تفسير است .
ايشان در تفسير آيات
وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ
« 1 » و
يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ
« 2 » ، شرايطى را كه ديگر مفسران و قرآنپژوهان براى تفسير ياد كردهاند مىپذيرد و در مقدمه مىنويسد : « در اينجا چيز ديگرى نيز هست كه مفسر بدان نياز دارد و اين چيز از تمامى آنچه مفسران در مقدمهء تفاسيرشان ياد كردهاند ، مهمتر و باعظمتتر است ؛ زيرا پايه و محور فهم كلام خدا به شمار مىرود . من كسى را نديدم كه بدين امر مهم اشاره كرده باشد و خودم پس از آنكه مقدارى در تفسير كار كردم آن را كشف كردم و آن اين است : كسى معانى قرآن ، حقيقت و عظمت آن را درك نخواهد كرد و نخواهد شناخت ، مگر آنكه از ژرفاى دلش اين معانى را حس كند و قلب و انديشهاش با آنها هماهنگ شود و ايمان او به آنها با خون و گوشتش درآميزد . راز سخن امير مؤمنان عليه السّلام نيز در همين جا نهفته است كه مىفرمايد : « آن ، قرآن صامت است ، و من قرآن ناطقم » .
6 . تحريف قرآن : بسيارى از مفسران قرآن ، تحريف را كاهش يا افزايش آيات قرآن دانستهاند ؛ امّا نويسندهء الكاشف تحريف آيات قرآن را به سه صورت تقسيم مىكند :
1 . كاهش يا افزايش كلمات ، آيات يا سورهاى از سورههاى قرآن .
2 . تغيير حركات بهگونهاى كه سبب دگرگونى معنا گردد ؛ مثلا فاعل را مفعول يا مفعول را فاعل نشان دهد .
3 . تفسير ظاهرى آيات متشابه قرآن ، آن هم آياتى از قبيل
يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ .
در نگاه مغنيه اگر مفسرى « يد اللّه » را به « دست خدا » تفسير كند نه به « قدرت خدا » ، اين نوع از تفسير نيز اصطلاحا تحريف است .
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 79 .
( 2 ) . رعد ( 13 ) آيهء 39 .