روى اخلاص صورت نمىپذيرد . اين معيارى است كه مؤمن را از كافر تميز مىدهد . اما اعمال ظاهرى مانند ساختن مسجد نه تنها به آنان سودى نمىرساند برايشان زيانآور هم هست زيرا بر ضد آنها شهادت خواهد داد .
/ 136
ما كانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَنْ يَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّهِ شاهِدِينَ عَلى أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ
مشركان را نرسد كه در حالى كه به كفر خود اقرار مىكنند مسجدهاى خدا را عمارت كنند . » زيرا مسجد محراب مؤمن است و بيانگر هويت جامعهء اسلامى است بنا بر اين ربطى به ياران طاغوت پرستندگان بتان سنگى و انسانى ندارد .
أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ
اعمال آنها ناچيز شده . » زيرا عملى كه بر يك بنيان استوار و يك ديد سالم و يك ايمان قوى استوار نباشد ، چون درختى بدون ريشه و بنايى بدون پايه و بنيان فرو مىريزد .
وَ فِي النَّارِ هُمْ خالِدُونَ
و در آتش جاويدانند . » [ 18 ] عمارت مسجد با گذاشتن سنگى بر روى سنگ ديگر صورت نمىبندد بلكه علاوه بر آن بايد با ايمان به خدا و روز بازپسين توام باشد و با به جاى آوردن نماز و دادن زكات همراه بود . مسجد بايد در برابر فشارهايى كه از سوى قواى سياسى و اجتماعى طاغوت بر آن وارد مىآيد پايدارى ورزد .
إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ
مسجدهاى خدا را كسانى عمارت مىكنند كه به خدا و روز قيامت ايمان آوردهاند و نماز مىگذارند و زكات مىدهند و جز از خداى نمىترسند . » ترسيدن از غير خدا بشر را به سوى تسليم به طاغوت كه خواه و ناخواه نوعى شرك است سوق مىدهد .
چون اين شروط به نحو كامل عملى شد آن گاه راه آدمى به سوى صلاح و فلاح گشوده خواهد گشت .
فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
اميد است كه اينان از