كه با آنان مىبندند رعايت خواهند كرد ؟ آيا جان و مالشان را محترم خواهند داشت ؟ هرگز . . . كَيْفَ وَ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً چگونه پيمانى باشد كه اگر بر شما پيروز شوند به هيچ عهد و سوگند خود و خويشاوندى وفا نكنند . » اما اكنون آنان تظاهر مىكنند كه مردمى پاى بند عهد و پيمان خويشند و حقوق ديگران را محترم مىدارند . / 124 يُرْضُونَكُمْ بِأَفْواهِهِمْ به زبان خشنودتان مىسازند . » يعنى با كلماتى تو خالى كه از زبان در نمىگذرند و به عرصهء عمل نمىرسند . وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ و در دل سر مىپيچند . » قلبا به آنچه مىگويند معتقد نيستند . وَ أَكْثَرُهُمْ فاسِقُونَ و بيشتر عصيانگرانند . » يعنى اساسا ملتزم به عهد و سوگند نيستند و ارزش آن نمىشناسند . [ 9 ] آيا كسى كه دينش را به بهايى اندك مىفروشد مىتواند به ارزشها تمسك جويد ؟ اشْتَرَوْا بِآياتِ اللَّهِ ثَمَناً قَلِيلًا آيات خدا را به بهاى اندك فروختند . » هر بهايى كه در برابر التزام به ارزشهاى معنوى پرداخت شود اندك است ، زيرا شخصيت انسان و كرامت انسانى او حتى تمدن او وابسته به معنويات اوست و به ميزان التزام او به ارزشهاى معنوى است . بنگر چگونه ايشان دين خود به دنيا فروختند و مردم را از راه خدا بازداشتند و راه بر هر عمل خيرى بربستند . فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ و مردم را از راه خدا بازداشتند و بد كارى مىكردند . » [ 10 ] آنان به حقوق مردم بويژه به حقوق مؤمنان توجهى ندارند . لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ عهد و
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 109
مساهمون: احمد آرام
ص١٠٩