خدا را بشنود سپس به مكان امنش برسان . » چرا به مشرك پناه داده مىشود ، در حالى كه با اسلام مىجنگد ؟ زيرا مشركان از حقيقت آگاه نيستند .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْلَمُونَ
زيرا اينان مردمى نادانند . » در نظر اسلام مخالفان چونان صخرهاى نيستند كه هيچ ميخى در آن فرو نمىرود / 123 بلكه آنان انسانهايى نادانند كه به مرور سخن را در آنان تأثير است و هدايت به دلهايشان راه باز مىكند .
[ 7 ] به طور كلى مشركان به ارزشهاى و الا وقعى نمىنهند از اين رو سست عهد و پيمان شكن مىشوند . مگر آن گروه از ايشان كه مسلمانان با آنان عهد بستند ملزم به انجام آن شدهاند ، البتّه تا زمانى كه مشركان به شروط معاهده وفادار هستند .
كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ رَسُولِهِ
چگونه مشركان را با خدا و پيامبر او پيمانى باشد ؟ » در آيه بعدى قرآن سبب اين حكم را بيان مىدارد از اين قرار كه مشركان حرمت پيمان خود نگه نمىدارند . اما در اينجا استثنايى است :
إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ
مگر آنهايى كه در نزد مسجد الحرام با ايشان پيمان بستيد . اگر بر سر پيمانشان ايستادند بر سر پيمانتان بايستيد . خدا پرهيزگاران را دوست دارد . » مراد از پرهيزگاران كسانى هستند كه به عهد و پيمان خويش ملزم هستند هر چند طرف مقابلشان مسلمان هم نباشند . از آيه بر مىآيد كه يكى از شرايط تقوى وفاى به عهد است چه با مسلمان و چه با كافر .
مشركان هم پيمان
[ 8 ] اگر مشركان نيرومند شوند و بر مسلمانان غلبه يابند آيا عهد و پيمانى را