مگر آنان همان كسان نبودند كه دين خويش به بهايى اندك فروختند و راه بر هر چيزى بربستند و هر كار كه از آن نكوهيدهتر نبود به جاى آوردند . آيا نه اين بود كه حقوق مؤمنان را زير پاى نهادند و بدون رعايت هيچ عهد و پيمانى بر آنان تجاوز كردند .
آرى ، اگر توبه كنند و نماز به جاى آورند و زكات بدهند توبهء آنان قبول مىشود ، زيرا مبارزه با آنان يك مبارزهء شخصى نيست و نيز بر اساس نژادپرستى نخواهد بود . از اين رو پس از توبه به زودى با مسلمانان برادر مىشوند .
/ 122 در اين درس و درسهاى بعدى طرح معامله با مشركان ريخته مىشود هم چنان كه قرآن به بيان منش ايشان مىپردازد .
شرح آيات :
ابلاغ امر رسالت
[ 6 ] هدف اساسى در مبارزه عليه مشركان ، ابلاغ رسالت است به آنان و تنها چيزى كه از آنان خواسته مىشود اين است كه دل از هر كينهء ديرينه پاك دارند و به پيام رسول اللَّه گوش فرا دهند . پس اگر يكى از مشركان امان خواهد تا به بلاد اسلامى بيايد و از نزديك به تعاليم رسول گوش سپارد ، اسلام او را امان مىدهد .
زيرا بسيارى از آنان بدون آگاهى از اسلام با اسلام مىجنگند . ولى اگر اين فرد كافر از آنچه شنيده بود قانع نشده بود و مىخواست به مكان خود و به ميان قوم خود باز گردد راهش را گشوده خواهند داشت .
وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ
و هر گاه يكى از مشركان به تو پناه آورد . » يعنى طلب حمايت كند . و رسم عربها اين بود كه چون يكى از افراد از رئيس قبيله طلب حمايت مىكرد ، مىپذيرفت و او در تمام مدتى كه تحت حمايت بود ، در امان بود حتى از جانش دفاع مىشد .
فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ
پناهش ده تا كلام