كه در راه مكه خدمت كسى كه مال را داده بنمايد ، حج بر او واجب نمىشود .
مسأله 2051 - اگر مقدارى مال به كسى بدهند و حج بر او واجب شود ، چنانچه حج نمايد ، هرچند بعداً مالى از خود پيدا كند ، ديگر حج بر او واجب نيست .
مسأله 2052 - اگر براى تجارت مثلًا تا جدّه برود و مالى به دست آورد كه اگر بخواهد از آنجا به مكه رود مستطيع باشد ، بايد حج كند و در صورتى كه حج نمايد ، اگرچه بعداً مالى پيدا كند كه بتواند از وطن خود به مكه رود ، ديگر حج بر او واجب نيست .
مسأله 2053 - اگر انسان اجير شود كه از طرف كس ديگر حج كند ، چنانچه خودش نتواند برود و بخواهد ديگرى را از طرف خودش بفرستد ، بايد از كسى كه او را اجير كرده اجازه بگيرد .
مسأله 2054 - اگر كسى مستطيع شود و مكه نرود و فقير شود ، بايد اگرچه به زحمت باشد بعداً حج كند ، و اگر به هيچ قسم نتواند حج برود ، چنانچه كسى او را براى حج اجير كند ، بايد به مكه رود و حج كسى را كه براى او اجير شده بهجا آورد و تا سال بعد در مكه بماند و براى خود حج نمايد . ولى اگر ممكن باشد كه اجير شود و اجرت را نقد بگيرد و كسى كه او را اجير كرده راضى شود كه حج او در سال بعد بهجا آورده شود ، بايد سال اول براى خود و سال بعد براى كسى كه اجير شده حج نمايد .
مسأله 2055 - اگر در سال اولى كه مستطيع شده به مكه رود و در وقت معيّنى كه دستور دادهاند به عرفات و مشعر الحرام نرسد چنانچه در سالهاى بعد مستطيع نباشد حج بر او واجب نيست . ولى اگر از سالهاى پيش مستطيع بوده و نرفته اگرچه به زحمت باشد بايد حج كند .
مسأله 2056 - اگر در سال اولى كه مستطيع شده حج نكند و بعد به واسطهء پيرى يا مرض و ناتوانى نتواند حج نمايد و نا اميد باشد از اين كه بعداً خودش حج كند ، بايد ديگرى را از طرف خود بفرستد ، بلكه اگر در سال اولى كه به قدر رفتن حج مال پيدا
رساله توضيح المسائل آية الله بروجردى با حواشى امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 30 ) ( فارسى ) — صفحة 408
مساهمون: السيد الخميني
ص٤٠٨