[ سؤال 11545 ] 66353783
بسمه تعالى
محضر مقدس حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى ، رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران ، دام مجده العالى ، با عرض سلام ، احتراماً ؛ خواهشمند است مسائلى را كه ذيلًا معروض مىگردد ، پاسخ فرماييد :
1 . منظور از ارش و حكومت چيست ؟ اگر هدف تقويم انسان صحيح و معيب ، و اخذ مابهالتفاوت است ، در جهان امروز ، بالأخص در ايران اسلامى مملوكى نيست ، تا اينكه انسان حرّ را مملوك فرض كنيم و سپس مابه التفاوت را بگيريم ، و اگر منظور چيز ديگرى است و يا هم اكنون نيز فرض مذكور متصور است ، با توضيح بيشتر مسأله را بيان فرماييد .
بسمه تعالى ، در هر موردى كه تقدير شرعى براى جنايت نباشد ، در آنجا ارش ثابت است كه عبارت از مقدارى از ديهء نفس به نسبت تفاوت بين قيمت صحيح و معيب است ؛ و حكومت در اين موارد به همان معنى ارش است ، و اگر با فرض كردن حرّ را عبد نتوان تفاوت قيمت صحيح و مجروح را به دست آورد ، بايد قاضى با امر به تصالح ، يا با تعيين مقدار مالى به عنوان ديه ، يا با تعزير جانى ، نزاع را خاتمه بخشد و غائلهء فساد را از بين ببرد .
2 . دو نفر محكوم به قتل يك نفر گرديدهاند ؛ اولياى دم مىخواهند با پرداخت نصف ديه هر يك از محكومين ، هر دو نفر را قصاص نمايند . در فرض مذكور انتخاب نوع ديه با كيست ؟ با اولياى دم است يا با ورثهء محكومين ؟
بسمه تعالى ، انتخاب نوع ديه در اين مورد هم با كسى است كه تكليف به پرداخت ديه مىشود ؛ يعنى با اولياى دم كه مىخواهند قصاص نمايند .
3 . جوانى در استخر شنا غرق گرديده ؛ اولياى دم مسئول استخر را كه در هنگام وقوع حادثه در محوطهء استخر نبوده ، قاتل معرفى مىكنند . مسئول استخر مىگويد : استخر نجات غريق داشته ، اگر مسئوليتى
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 149
مساهمون: السيد الخميني
ص١٤٩