[ سؤال 7768 ] 40755811
بسمه تعالى
محضر مبارك حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى ، دام ظله العالى
محترماً ، استفتا مىشود : چند نفر محلى را از زيد خريدارى كرده و هر يك مبلغى به سهم خود به زيد داده و محل خريدارى شده را شرعاً قبض و سپس به عنوان وثيقهء بقيهء بدهى ، نزد او رهن مىگذارند . اين عبارت ذيل ورقه نوشته شده است : رهن نامبرده مقبوض شرعى است و فك نشود مگر به تأديهء كل دين ، و با اجازهء مرتهن ، مورد رهن در يد خود راهنين است و با تعلل در پرداخت كل دين ، طبق مقررات ( مقررات قانونى ثبت ) طرفين عمل نمايند . به علاوه ، مديونين عهدهدار پرداخت خسارات ديركرد قانونى ، از روز انقضاى مدت تا روز وصول خواهند بود .
توضيحاً معلوم شده كه قانون ثبت كه هنوز اسلامى نشده ، آن است كه مرتهن مىتواند در صورت تعلل راهن ، مورد رهن را كلًا به نام خود درآورد و سند صادر كند .
اكنون بيان فرماييد :
1 . آيا خسارات ديركرد كه در حقيقت نام دوم ربا است ، بايد به مرتهن پرداخت گردد يا نه ؟
2 . آيا مرتهن كه همان فروشنده است ، مىتواند به استناد كلمهء ( طبق مقررات ثبت ) ملك مورد رهن را كلًا به نام خود درآورد و شرعاً مالك تمام محل مورد معامله مىشود و خريداران هيچ حقى ندارند ؟ يا به فرض استنكاف خريداران از پرداخت مال الرهانه ( يعنى اقساط معامله ) ، او مىتواند مورد معامله را بفروشد و تنها طلب خود را بردارد و بقيه از خود راهنين است . أفتونا مأجورين ان شاء اللَّه .
بسمه تعالى ، خسارت ديركرد ، ربا و حرام است و تنها وجود عبارت چاپى در سند ثبتى ، كافى براى الزام طرف به مفاد آن نيست ، ولى اگر در ضمن عقد رهن ، شرط شده كه در صورت عدم تأديه ، تمام عين مرهونه به ملك
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 556
مساهمون: السيد الخميني
ص٥٥٦