تمام مدت باطل است يا اينكه نسبت به بيست سال كه واقف اجازه داده صحيح است و نسبت به بقيه باطل يا فضولى است يا حكم ديگرى دارد ؟
بسمه تعالى ، اجاره نسبت به بيست سال صحيح است .
2 . نهرهاى عمومى كه از وسط املاك و خانههاى اشخاص در داخل شهرها عبور مىكند آيا حريم دارد ؟
اگر حريم دارد چقدر است ؟
بسمه تعالى ، اگر نهر از اول در وسط املاك احداث شده حريم ندارد .
3 . در صورت متروكه شدن نهرهاى مذكور و اعراض همهء صاحبان ، اصل مجرى ( بستر نهرها ) و حريم آنها ( اگر حريم دارد ) ملك چه كسى است ؟
بسمه تعالى ، در صورت ثبوت اعراض صاحبان نهر ، اگر بستر نهر از مرافق و حريم محله نباشد ديگران مىتوانند آن را حيازت نمايند .
[ سؤال 7423 ] 38247736
بسمه تعالى
محضر مبارك حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى ، محترماً ؛ به عرض عالى مىرساند :
1 . اينجانب در اواخر تابستان 1358 دو قطعه باغ در محمودآباد ساوه - با در نظر گرفتن وضع قيمى آن - به مبلغ 123 هزار تومان اجاره كردم . چهل هزار تومان نقد و دو قطعه چك هر كدام به مبلغ چهل هزار تومان در تاريخ 30 / 7 / 1358 و 30 / 9 / 1358 دادم . بنا به اظهار صاحب باغ كه 250 خروار انار دارد ، ولى بعد از چيدن معلوم شد حدود 100 خروار زياد تخمين زده شده است و انار در حدود 150 خروار مىباشد .
در نتيجه ، اين اجاره نسبت به فروش 150 خروار ، حدود سى هزار تومان از اصل ضرر مىكند . آيا براى مستأجر مغبون ، حق فسخ اين اجاره هست يا نه ؟
بسمه تعالى ، اگر معامله مبنى بر موجود بودن مقدار معينى انار در باغ بوده كه آن مقدار موجود نبوده ، خيار ثابت است . اگر چه اصطلاحاً غبن نيست ؛ بلى اگر بناى معامله بر اسقاط خيار باشد ، حق فسخ ساقط است .
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: السيد الخميني
ص٣٢١