بنده كه خود فريضهء حج را انجام داده و مستطيع نيستم ، مىتوانم دِين او را ادا كنم ؟
منتظر راهنمايىهاى پدرگونهء شما هستم .
بسمه تعالى ، مجرد ثبت به نام فرزند ، ملك شرعى او نمىشود و زمين و درآمد آن ، مربوط به خود مالك شرعى آن است و چنانچه واقعاً زمين به او تمليك شده ، و در زمان حياتش ، استطاعت پيدا شده و اقدام نكرده ، بايد براى او نايب گرفت و نيابت خود شما هم مانع ندارد .
[ سؤال 5574 ] 27222421
بسمه تعالى
رهبر كبير انقلاب اسلامى ، حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى ، دام ظله العالى
زن شوهردارى كه تمام مصارف و ما يحتاج او را شوهرش به عهده دارد و متحمل است ، در حال حيات شوهر ، اين زن يك مقدار مال و زمين مزروعى را به ارث مىبرد ، كه در هر مقطع از زمان ، قيمت آن زمين - با در نظر گرفتن شرايط استطاعت همان عصر و زمان - براى رفتن به مكه معظمه كافى بوده است ؛ ولى زن موصوفه ، جاهل به حكم و از مسأله استطاعت غفلت داشته است ، و مدت چند سال شوهرش زمين را زراعت مىنموده و بعد از آن ، زمين را به دو دخترش - كه شوهر آنها با هم برادر مىباشند - هبه نموده است و در حين هبه ، با داماد بزرگش شرط گذاشته است كه او را به زيارت كربلاى معلّى ببرد و قبل از تحقق شرط ، آن زن وفات نموده و داماد بزرگش را ناظر و پسر خود را وصى قرار داده است و وصيت نايب حج هم نكرده است .
اوّلًا : زن مذكوره از نظر شرعى مستطيع بوده است يا خير ؟ و بر فرض استطاعت ، هبهء زمين مذكورهء موروثى صحيح است يا خير ؟ و بر فرض استقرار وجوب حج و عدم صحت هبهء زمين ، آيا بعد از وفاتش ، نايب حج بلدى براى او بگيرد يا ميقاتى ؟
و ثانياً : زمين مال كسى است كه اجرت نايب را مىدهد و يا اينكه زمين مال همهء ورثه و اجرت نايب ، بر عهدهء همهء آنها است ؟
استفتائات امام خمينى ( موسوعة الإمام الخميني 32 الى 41 ) ( فارسى ) — صفحة 43
مساهمون: السيد الخميني
ص٤٣