كاغذهاى امتحانى دبيرستانى به طور شخصى استفاده كرده و يا مقدار مختصرى پول به دست آورده ، كه تمام اين موارد و امثال آن اولا در زمان طاغوت بوده و ثانيا از روى جهالت و نادانى بوده حال كه اين شخص متنبّه شده و مخصوصا اينكه حكومت اسلامى است مىخواهد خودش را برئ الذّمة كند لطفا راهنمايى بفرماييد كه براى برئ الذّمة شدن شخص مذكور با توجه به اينكه مقدار دقيق آن پولها و پول آن اشيا و كالاها را نمىداند چه مقدار پول بدهد ، حد اكثر را در نظر بگيرد يا حد اقل را و به چه حسابى واريز كند يا كجا بفرستد ؟
ج
- اجناس برداشتى را ضامن است بايد عين يا قيمت آن را به بيت المال برگرداند .
س 51
- در حجرهء يكى از تجّار مشغول كار بودم صاحب حجره كارخانهء روغنكشى اتومبيل نيز داشت . پس از مدّتى متوجّه شدم كه حساب افراد ضعيفى را كه مثلا بشكه خالى ، فيلتر روغن و غيره به او مىدادند كم ميكرد و چون سواد نداشتند ، مثلا 100 كارتن فيلتر را 80 كارتن حساب مىكرد - و خيلى از تخلفات ديگر ، پس از مدّتى اين جانب هم - كه فاقد آگاهى بودم - آلوده شدم و مقدارى از مال وى را به صورت چك يا سفته و وجه نقد بر مىداشتم . در حدود سال 54 ترك كار كردم . اكنون متوجّه شدم كه اين عمل درست نبوده [ است ] و آن شخص فوت نموده ؛ تكليف اين جانب از نظر شرع مقدّس اسلام چيست ؟ البته ورثهء شخص مذكور حيات دارند .
ج
- آنچه از اموال صاحب حجره را برداشتهايد - بدون وجه شرعى - بايد در فرض مسأله به ورثهء او بدهيد .