بازنشستگان و خمودان تفضيل داده و درجات آنها را در پيشگاه عظمت خود بزرگ شمرده « 1 » و از پافشارى در ميدان جنگها قدردانى فرموده و آنها را به اقدام در معركهها و پيشرفت در جنگها تحريص و ترغيب فرموده « 2 » ؛ و تمام اينها در سايه قوّه شريفه غضب انجام گيرد ، و با خمودى و سستى آن ، انسان از تمام اين فضائل محروم شود و به ذلّت و خوارى و پستى و اسارت تندردهد و از انجام وظايف انسانى و دينى بازنشيند . از اين جهت ، اگر در كسى اين قوه ، خامد و خاموش باشد ، بايد به معالجه آن پردازد و علاج علمى و عملى آن كند تا نفس در حال اعتدال درآيد .
فصل سوم در بيان خطرات انحراف قوّهء غضبيّه
] زيادهروى و افراط در غضب كه بيشتر مردم به آن دچارند و در اين حديث شريف از آن تعبير به « سفه » شده است ، از رذائل اخلاق و ذمائم اوصاف است كه انسان را به هلاكت مىكشاند ، و چه بسا كه مايه شقاوت دنيا و آخرت انسان گردد .
انسانى كه اين قوّه در او از حدّ اعتدال خارج است و به حدّ افراط و غلبه مايل است ، چه بسا كه موجب هلاكت خود شود و دين و دنياى خود را به باد فنا دهد .
پاورقی
( 1 ) - « اشاره است به آيهء 95 سوره نساء » .
( 2 ) - « اشاره است به آياتى نظير : الأنفال ( 8 ) : 65 ؛ التوبة ( 9 ) : 38 ؛ النساء ( 4 ) : 83 .