مقصد سيزدهم در « فهم » است و ضد آن ، كه « حُمْق » است
و در آن ، سه فصل است :
فصل اوّل مقصود از فهم و حمق
] « فهم » گاهى اطلاق شود بر سرعت انتقال و تفطّن ، و گاهى اطلاق شود بر صفاى باطنى نفس و حدّت آن ، كه موجب سرعت انتقال است ؛ و مقابل اول ، كندى و بلادت است ؛ و مقابل دوم ، حالت كدورت نفسانيه است « 1 » كه لازم آن غباوت و حمق است ، و در هر حال « حمق » معنى جامع مقابل آن يا لازم مقابل آن است .
و ممكن است در اين مقام ، به مناسبت صدور آن از منازل وحى و نبوّت و مربّيان بشر و انسانيت ، مراد از « فهم » ، حالت صفاى باطن براى ادراك روحانيّات باشد ، چنانچه « حمق » حالت كدورت و ظلمت نفس باشد كه موجب
پاورقی
( 1 ) - تاج العروس ، ج 9 ، ص 16 .