يكى از وظايف بزرگ مسلمانان پىبردن به اين واقعيت است كه حج چيست و چرا براى هميشه بايد بخشى از امكانات مادى و معنوى خود را براى برپايى آن صرف كنند .
چيزى كه تا به حال از ناحيهء ناآگاهان و يا تحليلگران مغرض و يا جيرهخواران به عنوان فلسفهء حج ترسيم شده است اين است كه حج يك عبادت دسته جمعى و يك سفر زيارتى - سياحتى است . به حج چه كه چگونه بايد زيست و چطور بايد مبارزه كرد و با چه كيفيت در مقابل جهان سرمايه دارى و كمونيسم ايستاد ! به حج چه كه حقوق مسلمانان و محرومان را از ظالمين بايد ستاند ! به حج چه كه بايد براى فشارهاى روحى و جسمى مسلمانان چارهانديشى نمود ! به حج چه كه مسلمانان بايد به عنوان يك نيروى بزرگ و قدرت سوم جهان خودنمايى كنند ! به حج چه كه مسلمانان را عليه حكومتهاى وابسته بشوراند . بلكه حج همان سفر تفريحى براى ديدار از قبله و مدينه است و بس ! و حال آنكه حج براى نزديك شدن و اتصال انسان به صاحب خانه است . و حج تنها حركات و اعمال و لفظها نيست و با كلام و لفظ و حركت خشك ، انسان به خدا نمىرسد . حج كانون معارف الهى است كه از آن محتواى سياست اسلام را در تمامى زواياى زندگى بايد جستجو نمود . حج پيامآور و ايجاد و بناى جامعهاى به دور از رذايل مادى و معنوى است . حج تجلى و تكرار همهء صحنههاى عشقآفرين زندگى يك انسان و يك جامعهء متكامل در دنياست . و مناسك حج مناسك زندگى است . و از آنجا كه جامعهء امت اسلامى ، از هر نژاد و مليتى ، بايد ابراهيمى شود تا به خيل امت محمد - صلى اللَّه عليه و آله و سلم - پيوند خورد و يكى گردد و يدِ واحده شود ، حج تنظيم و تمرين و تشكل اين زندگى توحيدى است . حج عرصهء نمايش و آيينهء سنجش استعدادها و توان مادى و معنوى مسلمانان است . حج بِسان قرآن است كه همه از آن بهرهمند مىشوند ، ولى انديشمندان و غواصان و درد آشنايان امت اسلامى اگر دل به درياى معارف آن بزنند و از نزديك شدن و فرو رفتن در احكام و سياستهاى اجتماعى آن نترسند ، از صدف اين دريا گوهرهاى هدايت و رشد و حكمت و آزادگى را بيشتر صيد خواهند نمود و از زلال حكمت و معرفت آن تا ابد سيراب خواهند گشت . ولى چه بايد كرد و اين غم بزرگ را به
صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى ) — صفحة 77
مساهمون: السيد الخميني
ص٧٧