پاسخ استفتاء [ رئيس ديوان عالى كشور ( قلمرو احكام سلطانيه و تعزيرات شرعى ) ]
زمان : 16 بهمن 1364 / 25 جمادى الاول 1406
مكان : تهران ، جماران
موضوع : قلمرو احكام سلطانيه و تعزيرات شرعى
سؤالكننده : موسوى اردبيلى ، سيد عبد الكريم ( رئيس ديوان عالى كشور )
[ بسمه تعالى . محضر انور حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى - ادام اللَّه ظله
پس از عرض سلام مستدعى است مسائل زير را جواب فرماييد . در هيأت بررسى تعزيرات مورد نياز است :
1 - حبس ، نفى بلد ، تعطيل محل كسب ، منع از ادامهء خدمت در ادارات دولتى ، جريمهء مالى و به طور كلى هر تنبيهى كه به نظر برسد موجب تنبه و خوددارى از ارتكاب جرايم مىگردد جايز است به عنوان تعزير تعيين شود ، يا در تعزيرات به مجازاتهاى منصوص « 1 » بايد اكتفا كرد ؟
2 - براى ادارهء امور كشور ، قوانينى در مجلس تصويب مىشود ، مانند قانون قاچاق ، گمركات و تخلفات رانندگى ، قوانين شهردارى ، و به طور كلى احكام سلطانيه ؛ « 2 » و براى اينكه مردم به اين قوانين عمل كنند براى متخلفين مجازاتهايى در قانون تعيين مىكنند . آيا اين مجازاتها از باب تعزير شرعى است و احكام شرعى تعزيرات از نظر كم و كيف بر اينها بار است يا قسم ديگر است و از تعزيرات جدا هستند ، و اگر موجب خلاف شرع نباشد بايد به آنها عمل كرد ؟
3 - در موارد تعزيرات ، حسب نظر حضرت عالى « قضاتِ مأذون » « 3 » نمىتوانند تعيين تعزير كنند . آيا مانند قضاتِ واجد شرايط كه در موارد تعزيرات حق عفو دارند ، آنها نيز حق عفو دارند يا مانند اصل قضا ، استفاده از حق عفو ، احتياج به اجازه دارد ؟
16 / 11 / 64 - ادام اللَّه عمركم الشريف - عبد الكريم موسوى اردبيلى ]
هامش
( 1 ) - مجازاتهاى تعيين شده و نام برده شده در روايات
( 2 ) - احكام اجتماعى و حكومتى
( 3 ) - قضاتى كه با اذن مجتهد جامع الشرايط به امر قضا پرداخته و خود فاقد شرط اجتهاد براى قضاى شرعى هستند .