از تبريز قيام واقع شد و دنبال آن علماى بزرگ تبريز را گرفتند و تبعيد كردند ؛ و ظاهراً به سُنْقُر تبعيد كردند ؛ و بعدش علماى اصفهان قيام كردند ؛ كه در اين قيام ساير علماى بلاد هم از همهء جاها به قم آمدند و مركز را قم قرار دادند ؛ لكن باز با حيله و با فشار اين را هم ساكت كرد و خفه كرد ؛ و ديديد كه در مدت چندين سال كه اين مشغول به فعاليت بود و مشغول به سلطنت بود با مردم چه كرد و با ذخاير ما چه كرد ؛ كه شايد نتواند تاريخ درست اطلاع در آن پيدا بكند . و آن وقت كه بنا شد برود ، و رفت ، انگلستان اعلام كرد به وسيلهء راديو دهلى - كه آن وقت تحت نظر انگلستان بود - كه رضا شاه را ما آورديم ؛ و بعد از اينكه خيانت كرد به ما ، او را برديم ! وقتى كه بردند او را ، جواهرهاى ايران را در چمدانها گذاشتند و در كشتى گذاشتند او را ، و خود او هم ، يعنى جواهرها را خود او جمع كرد ، چمدانها را پر كرد از جواهر . و با كشتى حركتش دادند براى بيرون از ايران و در بين دريا - آن طورى كه به ما آن وقت اطلاع دادند - در بين دريا يك كشتى ديگرى آوردند و متصل به اين كشتى كردند ، و به او گفتند بيا توى اين كشتى . رفت و گفت پس چمدانها چه ؟ گفتند خوب آن هم مىآيد . او را بردند به جزيرهء موريس ، و چمدانها هم به انگلستان رفت !
و بعد از او بر حسب ، آن طورى كه خود محمد رضا در يكى از كتابهايش « 1 » نوشت « اينكه متفقين كه آمدند به ايران ، صلاح ديدند كه من باشم ! » اعتراف كرد كه متفقين او را تحميل كردهاند منتها بعد اين را - از قرارى كه گفتند - از كتاب حذف كردهاند . . . . اين هم كه خيانتش را ديگر همهء شما و جنايتهايى كه كرده - خصوصاً در اين چند سال اخير - همه اطلاع داريد . جناياتى كه او كرده است نمىشود همه مطلع باشند همهء جنايات را ؛ براى اينكه بعضى از جنايات همچو مخفى بوده است كه كسى اطلاع از آن پيدا نكرده جز خود او ، و بعضى از اشخاصى كه خواص بودند ؛ و كارش را هيچ كس مطلع نشده است غير از خودش ، و مثلًا كارتر « 2 » يا امثال آنها . اين هم وقتى كه مىخواست برود ، . . . جواهرات را
هامش
( 1 ) - كتاب « مأموريت براى وطنم » نوشتهء محمد رضا پهلوى . بخشى از مطالب اين كتاب ، بعد از انتشار به دستور محمد رضا ، سانسور شد .
( 2 ) - جيمى كارتر ، رئيس جمهور وقت ايالات متحده امريكا .