ملت ، آن قدرت شيطانى عظيم و آن قدرتهاى بالاتر از همهء قدرتها ، كه قدرتهاى شيطانى [ بودند ] ، قدرت امريكا ، قدرت شوروى ، قدرت چين ، انگلستان - اينها همه پشتيبانى كردند از او ، لكن ملت وقتى كه يك مطلبى را خواست ، با مشتِ گره كرده در مقابل همهء اينها ايستاد و همه را شكست داد . و من مىدانم كه بازار تهران مركز فعاليت سياسى - اسلامى هميشه بوده است . بازار تهران بود كه هميشه باعث مىشد كه كارهايى كه علما پيشنهاد مىكردند ، يا كسانى كه دلسوز به اين مملكت بودند پيشنهاد مىكردند ، به پشتيبانى بازار تهران و بازرگانان تهران اين امور انجام مىشد . و من بايد تشكر كنم از همهء اصناف و اشخاصى كه بازارى هستند ، به هر صورتى كه هستند ، من بايد از آنها تشكر كنم كه در اين نهضتْ سهم عظيمى آنها داشتند . و اگر بازارهاى ايران نبود معلوم نبود كه ما بتوانيم به مقصد برسيم . اين پشتيبانى بازارهاى ايران و پشتيبانى ساير اصنافى كه ما داريم ، اين اسباب اين شد كه الحمد للَّه تا كنون به اين پيشرفت عظيم رسيده است . ولى باز اول كار است ؛ بايد تتمهء اينها هم به قبرستانها بروند و بعد از آن فرض ، يك حكومت اسلامى ؛ كه حكومت از جانب ملت باشد ، ملت تعيين كند آن را ، مستند به ملت باشد .
عدم استقرار حكومت مردمى در ايران
ما در طول تاريخ ايران يك حكومت مستند به ملت نداشتيم . زمان سلاطين سابق كه اصلًا ملتها به حساب نمىآمدند ، و بابْ بابِ قلدرى بود ! از زمان رضا شاه به اين طرف هم كه ما اطلاع داريم و در مشاهدات ما بوده ، باز همين معنا بود . بنا بر اين يك حكومت ملى ، يك سلطنت ملى ، يك انتخابات ملى در اين وطن نبوده است ؛ از اينكه اين انتخابات و مجالسْ مجالسِ ملى نبوده است . دولتهاى ناشى از اين مجلس هم غير قانونى است ، و مستند به آراى ملت نبوده است . اين شخصى هم كه الآن به جاى محمد رضا خان و به امر محمد رضا خان به مسند وزارت نشسته است ، ايشان هم [ كه ] ادعا مىكند من « ملى » هستم قانونى هستم ، نه قانونى هست و نه ملى هست . اما ملى نيست براى اينكه احترام به اين ملت هيچ نمىگذارد ، احترام به اين فريادهايى كه الآن هم در بين خيابانها