مصاحبه [ با روزنامهء « بالتيمورسان » دربارهء دلايل مخالفت با رژيم شاه ]
زمان : 18 دى 1357 / 9 صفر 1399
مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو
موضوع : دلايل مخالفت با رژيم شاه - سياست امريكا
مصاحبهكننده : خبرنگار روزنامهء امريكايى بالتيمورسان
سؤال : [ دلايل اصلى مخالفت شما با شاه چيست ؟ آيا به اين علت است كه شاه در اصلاحات كوتاهى كرده است ، در اصلاحات زيادهروى و يا اصلاحات نابجا كرده است ، و يا اصولًا دلايل ديگرى دارد ؟ ]
جواب : اولًا يكى به همين دليل كه در متن سؤالات شما قرار گرفته و آن اين است كه شاه رسماً در امور ادارهء كشور و تنظيم خطوط اصلى سياست ايران در زمينهء اصلاحات ، در شئون مختلف كشور دخالت كرده است و اين خود جرم است ؛ زيرا شاه در سلطنت مشروطه مقام غير مسئول است و حق دخالت در اين امور را نداشته است ؛ و اين مجلسين و دولت بودهاند كه بايد دربارهء سرنوشت مملكت - اگر منتخب از طرف ملت باشند - تصميم بگيرند . در صورتى كه خود شاه هميشه گفته است كه او تنها فرماندهء كشور است و تمامى دولتها در اين سالها اعتراف كردهاند كه به دستور شاه هر عملى را انجام دادهاند . بنا بر اين دولتها هم مجرم بودهاند و بايد محاكمه شوند و نيز وكلاى مجلسين كه اين خلافها را مىديده و اعتراض نكردهاند ، علاوه بر اينكه منتخب ملت نبودهاند و به اين دليل رفتن آنها در مجلس جرم بوده است ، اين سكوت آنان جرم ديگرى است كه بايد محاكمه شوند ، قطع نظر از اينكه تمامى دستورات و فرمانهاى شاه را هم كه بر خلاف قانون اساسى بوده است تصويب كردهاند و به خيال خودشان صورت قانونى به آنها دادهاند . بنا بر اين تمامى اركان حكومت بر خلاف موازين قانونى بوده است . و چون در همهء اين خلافها شخص شاه عامل اصلى بوده ، لذا اعتراض ما در درجهء اول مستقيماً متوجه شخص شاه مىشود . و بعد نتيجهء اين حكومت غير قانونى ، كه متكى به ملت نبوده و با ديكتاتورى و استبدادِ سرنيزه بر مردم تحميل شده ، اين شده است كه اختناق و خفقان با شدت هر چه