مصاحبه [ با مجلهء « تايم » دربارهء دليل مخالفت با شاه و نقش ارتش ]
زمان : 30 آذر 1357 / 20 محرّم 1399
مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو
موضوع : علت مخالفت با رژيم شاه - سياست خارجى و نقش ارتش در جمهورى اسلامى
مصاحبهكننده : خبرنگار امريكايى مجلهء تايم
سؤال : [ حضرت آيت اللَّه ، بعضى از مردم مىگويند ، شما به خاطر خصومت شخصى كه با شاه داريد حاضر به مذاكره و توافق با وى نيستيد . آيا يك چنين مسألهاى صحت دارد ؟ ]
جواب : مسألهاى است كه شاه گفته است ، اساسى ندارد . من هيچ خصومت شخصى با كسى ندارم .
[ حضرت آيت اللَّه ، سياست يعنى پيدا كردن راهحلهاى ممكن . اگر درست فهميده باشم موضع حضرت عالى اين است كه هيچ نوع مذاكرهاى با رژيم كنونى امكانپذير نيست . براى اينكه اين رژيم غير قانونى است . به نظر شما علت اينكه شما و پيروانتان در مذاكره با شاه براى يافتن يك راه حل سياسى در مورد بحران كنونى ايران و اجتناب از هرج و مرج بىميل هستيد چيست ؟ ]
- علت اين است كه ما هرج و مرج را زير سر خود شاه مىدانيم ، بنا بر اين شاه نمىخواهد كه راه حل پيدا كند . شاه مىخواهد راه فرار از اين تنگنا و به دست آوردن قدرت پيدا بكند . پس با شاه مذاكرات معنى ندارد .
[ حضرت آيت اللَّه ، شما فرمودهايد كه علاقهاى به قدرت سياسى يا شركت در يك حكومت جديد را در ايران نداريد ، بنا بر اين در صورت رفتن شاه فكر مىفرماييد چه نوع حكومت سياسى در ايران استقرار خواهد يافت ؟ آيا دولتى پارلمانى كه داراى نخست وزير باشد يا به چه صورت ديگرى ؟ ممكن است توضيحات بيشترى بفرماييد ؟ ]
- اين حكومت ، حكومت جمهورى اسلامى متكى به آراى عمومى است . در حكومت جمهورى ، مجلس تشكيل خواهد شد ، بعد مجلس جزئيات نوع جمهورى و مسائل مربوط به آن را تعيين خواهد نمود .