آورده بود كه در عين حال كه دشمن اجنبى ، دشمن ، سه تا دشمن بزرگ همه چيز ايران را در معرض خطر داشت مع ذلك از آمدن اين دشمنها مردم شادى مىكردند و به هم - عرض مىكنم - شايد مبارك باد مىگفتند كه خوب شد آمدند كه اين مردكه رفت ! شرش را كَنْد و رفت ! اين طور با مردم عمل كرده بود كه از دشمن ، سه تا دشمنى كه به حَسَب ديانت با اينها مخالف بود و همه چيزشان مخالف بود ، اينها آمدن آنها را براى رفتن او ترجيح مىدادند كه آن بيايد ، اينها بيايند و اين برود . الآن هم وضع اين آقا اين طور است كه همچو در نظر مردم اين مبغوض است كه اگر خداى نخواسته يك قدرتى بيايد و اين برود ، آن را مردم ترجيح مىدهند براى اينكه آنها باز ممكن است يك حسابى داشته باشند ؛ لهذا آنها كه آمدند بيحساب نبود كه به مردم تعدى بكنند . البته بود يك تعدياتى اما نه تعدى - آن طور تعدى كه رضا خان مىكرد . شوروى هم نكرد ، انگلستان هم نكرد ، امريكا هم نكرد ، دشمنهاى ما نكردند آن طور با ايران ، آن طور كه اين سختگيرى كرد و مردم را آزار داد آنها همچو كارى نكردند ! اينها آمدند البته قبضه كردند ، بسيار بد بود ، بسيار زشت بود لكن مع ذلك اين طور بود . الآن هم وضع ايشان اين طور شده كه بودن ايشان در ايران به طورى در نظر مردم يك امر ناگوارى است كه اگر چنانچه يك قدرتى بيايد و اين برود ، معلوم نيست كه همان شاديها را نكنند ! همانطور كه آن وقت بود حالا هم شادى نكنند . حالا در هر صورت الآن قدرت ايشان كه اتكال به ملت هم ندارد ؛ ملت هم اصلًا با او موافق نيست .
موازنهء قوا ، نه قدرت شاه
باز ما فرض مىكنيم كه ارتشْ تمامش هم با اين موافق است - و حال اينكه فرض استها ! الآن ارتش تو خالى شده ، الآن پوسيده تويش و با ايشان موافق خيلى نيستند ؛ خوب يك دستهاى كه خورد و بُردشان زياد بوده و هست آنها هستند و اما همچو نيست كه همه موافق باشند - حالا ما فرض مىكنيم كه تمام ارتش هم با ايشان موافق باشند ، لكن در قبال يك قدرتى مثل قدرت شوروى اين طور نيست كه اينها بتوانند يك كارى بكنند . پس