مصاحبه [ با راديو و تلويزيون هلند دربارهء ماهيت تمدن اسلامى ]
زمان : 14 آبان 1357 / 4 ذى الحجه 1398
مكان : پاريس ، نوفل لوشاتو
موضوع : ماهيت تمدن اسلامى
مصاحبهكننده : خبرنگار راديو و تلويزيون هلند
سؤال : [ به نظر شما علت تظاهرات اخير ايران چيست ؟ پيشبينى مىكنيد چه نوع اتفاقى رخ دهد ؟ ]
جواب : علت تظاهراتْ كارهايى است كه شاه در اين مدت كرده است . مردم از اختناق و كشتارها ناراضى و تظاهرات رو به ازدياد است . پيشبينى مىشود كه اگر خيلى دامنه پيدا كند ، انقلاب بالاترى پيش آيد . اگر شاه به عقل آيد و زودتر خودش كنار رود ، آرامش نسبى تحقق پيدا خواهد كرد .
[ برنامهء سياسى شما چيست ؟ آيا شما مبارزهء مسلحانه يا ترور شاه را متد قابل قبولى مىدانيد ؟ ]
- برنامهء ما اين است كه با ادامهء همين تظاهراتى كه در ايران جريان دارد ، ان شاء اللَّه مسائل حل شود . و اگر چنانچه ديديم قابل حل نيست مبارزهء مسلحانه را مورد بررسى قرار خواهيم داد .
[ شما مىخواهيد چه نوع رژيمى را جانشين نظام كنونى سازيد ؟ آيا شما تمدن اسلامى را با تمدن غربى كنونى ناسازگار مىدانيد ؟ ]
- رژيمى كه به جاى رژيم ظالمانهء شاه خواهد نشست ، رژيم عادلانهاى است كه شبيه آن رژيم در دموكراسى غرب نيست و پيدا نخواهد شد . ممكن است دموكراسى مطلوب ما با دموكراسيهايى كه در غرب هست مشابه باشد ، اما آن دموكراسىاى كه ما مىخواهيم به وجود آوريم در غرب وجود ندارد . دموكراسى اسلام ، كاملتر از دموكراسى غرب است .
[ اخيراً شما سلطنت را كه در قانون اساسى 1906 « 1 » آمده است مورد انكار قرار داديد ؛ آيا در اين مورد
هامش
( 1 ) - قانون اساسى مشروطيت كه در 1324 ه . ق . ( 1284 ه . ش . ) به توشيح مظفر الدين شاه قاجار رسيد و با كودتاى اسفند 1299 ه . ش . و به قدرت رسيدن رضا خان ، با تشكيل مجلس مؤسسان فرمايشى ، سلطنت از سلسله قاجار به رضا خان منتقل شد و وى در سال 1305 ه . ش . به عنوان نخستين پادشاه پهلوى تاجگذارى كرد .