اسلام - آنها را كه خواهان حقيقت و عدالتند به دامن اسلام بازگرداند .
[ شما آقاى مهندس بازرگان را به حضور پذيرفتيد و آقاى دكتر كريم سنجابى نيز به پاريس مىآيد ؛ و گفته مىشود آيت اللَّه شيرازى « 1 » هم خواهد آمد . معروف است كه همهء اينها هوادار سياست آشتى هستند . آيا شما به اين سياست ملحق مىشويد ؟ آيا فكر مىكنيد در ميان مخالفان سياسى ، جبههء ملى و ديگران ، مردانى با وزن و اعتبار كافى براى جانشينى اين دولت وجود دارد ؟ ]
- من با روش آشتى و بينابينى مخالفم و از اول هم با اين روش مخالف بودم . علت هم آن است كه اين كار نه رژيم شاه را از بن بست خارج مىكند - چرا كه علت در بن بست قرار گرفتنش برنامههايى است كه مأمور اجرايشان بوده است - و نه از فشار و اختناق و كشت و كشتار مىكاهد . اگر همه به طور روشن و قاطع اين موضع را اتخاذ كنند كه رژيم شاه بايد برود ، ديگر رژيم ناگزير مىشود سياست خسته كردن را از راه كشتارهاى مستمر و روشهاى تازهء فشار و اختناق كنار بگذارد و پيروزى ملت نزديكتر مىشود . كسانى كه لياقت سرنگون كردن اين رژيم را داشته باشند ، البته با اين كار خود ثابت مىكنند كه توانايى ادارهء كشور را نيز دارند .
[ شما اظهار كرديد كه مقامات روحانى شيعه قصد ندارند خود حكومت كنند . آيا فكر مىكنيد كه مخالفان سياسى قادر به اين كار هستند بدون آنكه خطر وخيمتر شدن جدى وضع در بين باشد ؟ ]
- در صورتى كه شرط فوق را به دست بياورند - با حمايت مردم و روحانيت - مخالفانى كه وصفشان در سؤال بالا گذشت به اين كار قادر مىشوند .
[ در غرب فكر مىكنند كه رفتن شاه يك خلأ خطرناك به وجود مىآورد . آيا مىتوانيد سازش موقتى را با اين سلسله ، شاه يا فرزندش ، به شرط آنكه واقعاً سلطنت كند و نه حكومت ، مورد توجه قرار دهيد ؟ ]
- اين خلئى كه شما از آن صحبت مىكنيد هم اكنون وجود دارد ؛ و مشخصهء رژيمهايى نظير رژيم شاه ، اين است كه كشور را ميان بن بست و خلأ نگاه مىدارند و كشور را به خرابى و تباهى مىبرند . براى خارج شدن از بن بست و خلأ ، بايد اين رژيم جاى خود را
هامش
( 1 ) - آقاى سيد محمد شيرازى .