مفسدات و امور موافقه با طبيعت است ؛ و به مختصر مددى از خارج ، چه از جوارح انسانى باشد يا خارج از آن ، مثل مصاحب و رفيق زشت و بدخلق ، در قلب اثر شديد واقع شود ؛ چنانچه در احاديث شريفه نهى از مصاحبت با آنان شده است .
كافى : عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّه - عليه السلام - قَالَ : «
قَالَ أَمِيرُالْمُؤمِنِينَ عليه السلام : لَايَنْبَغِي لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنْ يُوَاخِيَ الْفَاجِرَ ، فَإِنَّهُ يُزَيِّنُ لَهُ فِعْلَهُ وَيُحِبُّ أَنْ يَكُونَ مِثْلَهُ ؛ وَلَا يُعِينُهُ عَلَى أَمْرِ دُنْيَاهُ وَلا أَمْرِ مَعَادِهِ ؛ وَمَدْخَلُهُ إِلَيْهِ وَمَخْرَجُهُ مِنْ عِنْدِهِ شَيْنٌ عَلَيْهِ » « 1 » .
« فرمود حضرت امير المؤمنين عليه السلام : سزاوار نيست از براى مرد مسلمان كه دوستى كند با فاسق ؛ زيرا كه او زينت مىدهد براى او عمل خود را و دوست مىدارد كه او نيز مثل خودش باشد ؛ و اعانت نمىكند او را بر امر دنيا و آخرتش ؛ و رفت و آمد با او ضرر و عيب است براى او » .
وَعَنْ أَبِي عَبْدِاللَّه - عليه السلام - قَالَ : «
لَا يَنْبَغِي لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ أَنْ يُوَاخِيَ الْفَاجِرَ وَلَا الأَحْمَقَ وَلَا الْكَذَّابَ » « 2 » .
نكتهء مهمهء نهى از مجالست با اهل معصيت ، يا نهى از نشستن در مجلسى كه معصيت خدا در او مىشود ، يا نهى از مُوادّه و مخالطه و آميزش با دشمنان خدا ، تأثير اخلاق و حالات و اعمال آنهاست در انسان . و از اينها بالاتر در تأثير در قلب ، اعمال خود انسان است كه با اندك مداومت و مراقبتى از اعمال سيّئه قلب تأثر شديد پيدا مىكند كه تنزه از آن و تنزيه قلب با سالهاى دراز ممكن نشود و ميسور نگردد .
پس ، معلوم شد كه انسان اگر اشتغال به مراء و خصومت پيدا كند ، نگذرد مدتى مگر آنكه در قلبْ كدورت و ظلمتى بس هولناك پيدا شود ، و خصومت ظاهرى لسانى به خصومت باطنى قلبى منجر شود . و اين خود سبب بزرگ نفاق و دورنگى و دورويى است . پس ، بايد مفاسد نفاق را نيز از مفسدههاى مراء و جدال شناخت . و شرح فساد
هامش
( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 640 ، « كتاب العشرة ، » « باب من تكره مجالسته ومرافقته » ، حديث 2 .
( 2 ) - و از امام صادق عليه السلام نقل شده فرمود : « براى فرد مسلمان سزاوار نيست كه با بدكار و احمق و دروغگو دوستى كند » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 640 ، « كتاب العشرة » ، « باب من تكره مجالسته ومرافقته » ، حديث 3 )