اين افراد چشم ، گوش و زبانشان روزه نيست بلكه مشغول گناه است .
2 . روزهء خاص : علاوه بر اينكه از مبطلات روزه خوددارى مىكند ، از گناهان چشم ، گوش ، زبان ، دست و پا و ساير جوارح نيز اجتناب مىكند . امام على عليه السلام مىفرمايند :
« الصِّيِامُ اجتنابُ المَحارِمِ كَما يَمْتَنِعُ الرَّجُلُ مِنَ الطَّعامِ وَالشَّرابِ
؛ روزه دورى كردن از حرامهاست ، آن گونه كه انسان از خوردن و آشاميدن دورى مىكند » . « 1 »
حضرت زهرا عليها السلام مىفرمايند :
« ما يَصْنَعُ الصائِمُ بِصِيامِهِ إِذا لَمْ يَصُنْ لِسانَهُ وَسَمْعَهُ وَبَصَرَهُ وَجَوارِحَهُ
؛ اگر روزهدار زبان و گوش و چشم و اعضا و جوارح خود را نگه ندارد ، روزه به چه كارش مىآيد ؟ » . « 2 »
3 . روزهء اخص : عبارت است از دورى از مبطلات روزه ؛ و همچنين اعضا و جوارح او هم از گناه دورى كند ، بعلاوه ، دل او هم روزه باشد و توجّه به خدا داشته باشد .
امام على عليه السلام مىفرمايند :
« صَوْمُ القلبِ خَيْرٌ مِن صيامِ اللِّسانِ ، وصِيامُ اللِّسانِ خَيرٌ من صِيامِ البَطْنِ
؛ روزهء قلب بهتر است از روزهء زبان و روزهء زبان بهتر است از روزه شكم » . « 3 »
فوايد و آثار روزه :
روزه آثار فراوانى از نظر مادّى و معنوى در انسان دارد كه نمونههايى از آثار تربيتى ، اجتماعى ، بهداشتى و عرفانى روزه را بيان مىكنيم :
روزه روح انسان را لطافت مىبخشد و اراده انسان را قوى و غرايز او را
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 96 ، ص 294
( 2 ) . دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 268
( 3 ) . ميزان الحكمه ، ج 5 ، ص 471