فَأَخَذْنَاهُمْ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ » ؛ و اگر اهل شهرها و آباديها ايمان مىآوردند و تقوا پيشه مىكردند ، بركات آسمان و زمين را بر آنها مىگشوديم ، ولى ( آنها حق را ) تكذيب كردند ؛ ما هم آنان را به كيفر اعمالشان مجازات كرديم » . « 1 »
منظور از بركات زمين و آسمان چيست ؟ بعضى آن را به نزول باران و روييدن گياهان تفسير كردهاند ، و بعضى به اجابت دعا و حلّ مشكلات زندگى ، ولى اين احتمال هم وجود دارد كه منظور از بركات آسمانى ، بركات معنوى و منظور از بركات زمينى ، بركات مادّى بوده باشد . امّا با توجّه به آيات گذشته تفسير اوّل از همه مناسبتر است .
بركات جمع بركت و در اصل به معناى ثبات و استقرار چيزى است - در برابر موجودات بىبركت كه زود فانى ، نابود و بى اثر مىشوند - و به هر نعمتى كه پايدار بماند اطلاق مىگردد .
ايمان و تقوا نه تنها سبب نزول بركات الهى مىشود ، بلكه باعث مىگردد كه آنچه در اختيار انسان قرار گرفته در مصارف مورد نياز به كار گرفته شود .
ويژگيهاى اهل تقوا :
امام باقر عليه السلام مىفرمايد : «
وَاعْلَمْ يا جابِرُ أنّ أهْلَ التَّقْوى هُمُ الأغْنِياءُ ، أغْناهُمُ الْقَلِيلُ مِنَ الدُّنيا ، فَمَؤونَتُهُم يَسيرَةٌ ، إنْ نَسِيتَ الْخَيْرَ ذَكَّروكَ ، وَإنْ عَمِلْتَ بِهِ أعانوكَ ، أخَّروا شَهَواتِهِمْ وَلَذّاتِهِمْ خَلْفَهُم ، وَقَدَّمُوا طاعَةَ رَبِّهِمْ أمَامَهُمْ
؛ بهراستى بىنيازان واقعى همان پرهيزكارانند .
اندكى مال از دنيا آنان را بى نياز كرده و كم خرج و قانع هستند . اگر خير و خوبى را فراموش كنى ، به يادت مىآورند و اگر به آن عمل كنى كمكت مىكنند . لذّتها و شهوتهاى خود را پشت سر انداخته و طاعت پروردگارشان را پيش روى نهادهاند » . « 2 »
اهل تقوا ، راستگو ، امانتدار و در زندگى بردبارند ، حضرت فرمود : «
لِلمتّقى ثَلاثُ
هامش
( 1 ) اعراف ، آيهء 96 .
( 2 ) تحف العقول ، ص 287 .