حكومت كاهنى :
كاهن به روحانى و عالم دينى يهود و نصارا گفته مىشود كه متولّى انجام شعائر دينى بود و رئيس كاهنان نظارت بر « هيكل » ( معبد ) را نيز بر عهده داشت و « رجال كَهَنوت » ( كَهَنُوت وظيفهء كاهن ) همان رجال دينى يهود و نصارا هستند ، در نتيجه « حكومت كاهنى » به معناى حكومت دينى است . ( قاموس كتاب مقدّس ، المعجم الوسيط و فرهنگ عميد ) .
داوران :
به بزرگانى از بنى اسرائيل گفته مىشود كه پس از يوشع ، رهبرى قوم را به عهدهء آنان بود و در عين حال كه پادشاه بودند ، داورى و قضاوت را نيز بر عهده داشتند . ( قاموس كتاب مقدّس ، ص 371 ) .
دِاوَريتا :
م تَقانا
دِرَبانان :
م تَقانا
دِواريم :
م تورات
دين :
( جمع آن : « دينيم » ) نزديك به معناى قانون است و عمدتاً دو گروه از قوانين را شامل مىشود :
« دينهمامونوت » كه تقريباً معادل حقوق مدنى ( احكام مالى ) است و ديگر « دينه نِفاشوت » كه كمابيش با حقوق كيفرى برابر است . البتّه واژهء « دين » دائرهء وسيع ترى از واژهء قانون دارد زيرا شامل احكام فردى و ناظر به روابط انسان و خدا نيز مىشود .
راشى :
م پروشيم
راو :
م ربّى
ربّى :
عنوانى بود براى آمورا ( شارح ) و عبارت بود از مقام رسمى كه فقط به دست « ناسى » يعنى رهبر سنهدرين نصب مىشد و چون سنهدرين در سرزمين فلسطين قرار داشت به آموراهاى غير فلسطينى يعنى بابلى عنوان رسمى « راو » را دادند .
رُش :
م آشرى
ريشونيم :
نام دورهء برجستهء شريعت يهود پس از تلمود است ( سدهء يازدهم تا شانزدهم ) و به معناى متقدّمان يا مراجع نخستين مىباشد . در اين دوره ، قانونگذارى اجتماعى رونق بسيارى يافت و قانون نامههايى چون كتاب شولحان عاروخ تأليف يكى از عالمان يهودى به نام « يوسف قارو » تدوين شد .
زوگوت :
م سَنْهِدْرين
ساوورائيم :
به معناى « حكما » است و به عالمان بابلى گفته مىشود كه پس از پايان تلمود بابلى حدود سال 500 ميلادى تا پايان قرن ششم كارشان ويرايش ، تنظيم و فصلبندى تلمود بود .
سِدِر :
به معناى بخش است . به هر بخش از ميشنا ، « سِدِر » گفته مىشود كه هر سِدِر داراى تعدادى مَسِخِت ( رساله ) است .
سرزمين موعود :
مقصود ، « كنعان » است يعنى همان سرزمينى كه فرزندان يعقوب از آنجا به مصر منتقل شدند و پس از آنكه مصريان با آنان بناى ناسازگارى گذاشتند به رهبرى موسى عليه السلام از مصر خارج گشتند و پس از سالها سردرگمى ، پس از وفات موسى و در زمان جانشين او يوشع بن نون به كنعان ، سرزمين موعود برگشتند .
سرزمين يهودا :
« يهودا » چهارمين پسر يعقوب ، همان است كه براى رهايى يوسف از مرگ ، رأى به