جوابگوى هر عصرى باشد .
سنت نبوى نيز بر گرفته از قرآن و وحى آسمانى است وعلمى است كه به علم بى پايان الهى منتهى مىشود كه آن هم حد ومرزى ندارد .
همچنين علوم پ ? شوايان معصوم عليه السلام كه از مصباح پرفروغ علم پيامبر صلى الله عليه وآله روشنايى مى گيرد ، نيز همين حكم را دارد و در حد ومرز خاصى متوقف نمى شود .
ونيز واضح است كه دليل عقل هرگز متوقف نمى گردد و با پيوستن عقول به يكديگر وتلاحق افكار دانشمندان وعلما ، عصرا بعد عصر ، وجيلا بعد جيل ، امواج خروشانى به وجود مى آيد كه جواهرات گرانبهايى از خود بيروت مى افكند .
افزون بر اين تشنگى روزافزون به فرهنگ هاى الهى كه از سرخوردگى انسان عصر ما از تمدن مادى ، با آن همه آشفتگى ونقاط ضعف حاصل شده نيز به اين امر كمك مىكند ودانش پژوهان دينى را به تعمق بيشتر وا مى دارد .
* * *
نقش سازندهء مسائل مستحدثه در گسترش فقه اسلامى :
از يك سو ما معتقديم اسلام مخصوص " عصر وزمان معين " و " قوم خاص " و " مكان محدودى " نيست بلكه تمام پهنهء زمان ومكان ، قلمرو اسلام است .
و از ديگر سو ، هر روز موضوع تازه اى در زندگى انسانها پيدا مىشود كه حكم تازه اى را مى طلبد و بايد فقه اسلامى جوابگوى آن باشد .
اين امر پديدهء مباركى است كه فقيهان اسلام را هر روز وادار به غور ومطالعهء بيشتر ودقيق تر و عميق تر در مبانى فقهى واصول وفروع احكام وقواعد فقهيه مىكند و مسائل تازه اى براى آنان كشف مىشود .
به همين دليل امروز شاهد وناظر كتابها ومقالات فراوانى هستيم كه در پهنهء مسائل مستحدثه به وجود آمده است .
تخصصى شدن ابواب فقه :
گسترش فقه اسلامى - همانند گسترش ساير علوم - فكر تخصصى شدن را به وجود آورده است .
دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى ) — صفحة 21
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١