مقدار كم ، او را قانع نسازد مقدار زياد ( از دنيا ) نيز او را قانع نخواهد ساخت » . « 1 »
در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است : «
ابْنَ آدَمَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ مِنَ الدُّنْيا مَا يكْفِيكَ فَإِنَّ أَيسَرَ مَا فِيهَا يكْفِيكَ وَ إِنْ كُنْتَ إِنَّمَا تُرِيدُ مَا لَايكْفِيكَ فَإِنَّ كُلَّ مَا فِيهَا لَا يكْفِيكَ
؛ اى فرزند آدم ! اگر از دنيا بهمقدارى كه لازم است و كفايت مىكند بخواهى ، سادهترين زندگى براى تو كافى است اما اگر چيزى فراتر از آن بخواهى تمام دنيا را هم به تو بدهند تو را كفايت نمىكند » . « 2 »
اين مطلب در ميان مردم معروف است و تجربه نيز آن را نشان داده و در اخبار اسلامى هم منعكس مىباشد كه انسان اگر در مسير حرص قرار بگيرد هيچچيز او را سير نمىكند و صاحب « نفس لا يشبع » يعنى روح سيرىناپذير مىگردد .
در حديث معروف قدسى كه امام صادق عليه السلام آن را نقل فرموده مىخوانيم : «
إِنَّ فِيمَا نَزَلَ بِهِ الْوَحْى مِنَ السَّمَاءِ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِيينِ يسِيلَانِ ذَهَباً وَ فِضَّةً لَابْتَغَى إِلَيهِمَا ثَالِثاً يا ابْنَ آدَمَ إِنَّمَا بَطْنُكَ بَحْرٌ مِنَ الْبُحُورِ وَ وَادٍ مِنَ الْأَوْدِيةِ لَايمْلَأُهُ شَىءٌ إِلَّا التُّرَابُ
؛ ازجمله وحىهاى آسمانى اين بود كه اگر انسان دو رودخانه از طلا و نقره داشته باشد باز هم رود سومى را مىخواهد . اى فرزند آدم ! شكمت دريايى از درياها و درهاى از درههاست كه چيزى جز خاك آن را پر نمىكند » . « 3 »
به گفتهء سعدى :
گفت چشم تنگ دنيادوست را * يا قناعت پر كند يا خاك گور
اين سخن را با روايت ديگرى از امام صادق عليه السلام پايان مىدهيم : «
شَكَا رَجُلٌ إِلَى أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام أَنَّهُ يطْلُبُ فَيصِيبُ وَ لَايقْنَعُ وَ تُنَازِعُهُ نَفْسُهُ إِلَى مَا هُوَ أَكْثَرُ مِنْهُ وَ قَالَ عَلِّمْنِى شَيئاً أَنْتَفِعْ بِهِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام إِنْ كَانَ مَا يكْفِيكَ يغْنِيكَ فَأَدْنَى مَا
پاورقی
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 75 ، ص 76 ، ح 33 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 138 ، ح 6 .
( 3 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 418 ، ح 5912 .