شرح و تفسير در ميان آزادى و اسارت
امام عليه السلام در اين كلام حكيمانه به حقيقت دنيا اشاره كرده و كسانى را كه در دنيا هستند به اعتبار استفادهء درست و نادرست به دو گروه تقسيم مىكند :
نخست مىفرمايد : « دنيا سراى عبور است نه سراى اقامت » ؛
( الدُّنْيَا دَارُ مَمَرٍّ لَا دَارُ مَقَرٍّ )
. اين تشبيه شبيه چيزى است كه امام سجاد عليه السلام از حضرت مسيح نقل كرده است كه مىگويد :
« الدُّنْيا قَنْطَرَةٌ فَاعْبُرُوها وَلا تَعْمُرُوها
؛ دنيا به منزلهء پلى است ، از آن عبور كنيد و به فكر آباد كردن آن ( و خانه ساختن بر آن ) نباشيد » . « 1 »
شبيه اين تعبير در خطبهء 203 با بيان ديگرى آمده است ، مىفرمايد :
« أيُّهَا النّاسُ ، إنَّمَا الدُّنْيا دارُ مَجازٍ ، وَالْآخِرَةُ دارُ قَرارٍ ، فَخُذُوا مِنْ مَمَرِّكُمْ لِمَقَرّكُمْ »
. تعبيرى كه در آيهء شريفهء 39 سورهء « غافر » آمده « وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِىَ دَارُ الْقَرَارِ » نيز از نظر مفهوم كلام اين پيام را به ما مىدهد كه دنيا دار قرار نيست بلكه فقط گذرگاهى است .
البته آنها كه دنيا را هدف مىبينند براى آنان قرارگاه است و آنان كه به عنوان وسيلهاى به آن مىنگرند گذرگاه است .
سپس امام عليه السلام اشاره به اين دو گروه كرده مىفرمايد : « مردم در آن ( دنيا ) دو
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 14 ، ص 319 ، ح 21 .