كه خداوند هدايتش نكند افسانهها و توهّمات بشرى نخواهند توانست براى او هدايت به ارمغان آرند و تنها بر زيان و گمراهيش خواهند افزود .
شرح آيات :
ضرورت تعهّد
[ 175 ] انسان بايد راه و روشى در پيش گيرد و عهد و پيمانى در گردن آرد .
اگر آن راه و روش ، راه و روش الهى بود و آن پيمان ، پيمان او ، رستگار شده است و اگر نه شيطان سراى دل را مسخر كند و او به ناچار از پى شيطان خواهد رفت و از گروه او خواهد شد . زمانى كه خدا به انسانى نعمت نبوت ارزانى داشت و آيات خود براى او نازل نمود بايد به آن عهد كه با خدا بسته است عمل كند . بدون آن كه چيزى از آن را ترك گويد .
اما اگر پس از آن كه با آيات خدا آشنا شد آن را ترك گفت ، شيطان يار و قرين او خواهد شد و شيطان قرينى نابكار است . از اين زمرهاند علماى بد ، چون علماى يهود و نصارى كه به صحت نبوت محمدى علم داشتند ولى آن را به كار نمىبستند .
وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ فَكانَ مِنَ الْغاوِينَ
- خبر آن مرد را برايشان بخوان كه آيات خويش را به او عطا كرده بوديم و او از آن علم عارى گشت و شيطان در پىاش افتاد و او در زمرهء گمراهان بود . » [ 176 ]
وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها
- و اگر خواسته بوديم به سبب آن علم كه به او داده بوديم رفعتش مىبخشيديم . » خداوند قادر است كه آيات خود را وسيلهء رفعت بشر قرار دهد ، به شرط آن كه انسان خود در پى رسيدن به آن مقام باشد ولى اگر به زمين بچسبد و به خوارى و زبونى راضى گردد ، و به شهوات و اميال زودگذر حيوانى خرسند باشد خدا نيز / 494 او را به حال خود رها خواهد كرد . چنان كه درباره آن شخص ( بلعم باعورا ) گويد :