چيزى تعلق مىگيرد كه بشر آن را انبار مىكند ، نه آنچه قبل از انبار كردن از آن بهره مىجويد . و خدا داناتر است . البته بهره‌جويى از طيبات يعنى چيزهاى حلال بايد كه در حدود نياز باشد نه اسراف . . . و اين / 213 حكم سوم است كه در اين فقره از آيه بيان مىشود . وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ - و اسراف مكنيد كه خدا اسرافكاران را دوست ندارد . » چون خدا اسرافكاران را دوست ندارد ، پس آنان را يارى نمىنمايد و به نعمتشان نمىافزايد .

[ 142 ] علاوه بر ثمراتى كه از زمين مىرويد از چارپايان نيز بشر سود مىبرد چه براى خوردن و چه براى بار بردن و امثال آن . خداى تعالى بشر را توانايى داده تا ستوران را به كار گيرد و از آنها منتفع شود . چارپايان را دو قسم كرده بعضى چارپايان درشت اندامند كه بارهاى گران را از شهرى به شهر ديگرى مىبرند ، چون شتر و بعضى خرد جثه‌اند چون گوسفند كه انسان معمولا از گوشت آن بهره‌مند مىشود . وَ مِنَ الْأَنْعامِ حَمُولَةً وَ فَرْشاً - و نيز چارپايان كه بار مىبرند يا در خور بار برداشتن نيستند . » كلان جثه‌ها و خرد جثه‌ها . كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ - از هر چه به شما روزى داده است بخوريد . » يعنى استفاده از چارپايان را بر خود حرام مكنيد چنان كه برخى مذاهب قديمه حرام مىكردند . ولى از سوى ديگر در خوردن زياده روى منماييد و به اعتبار اين كه حيوانات مسخر شما هستند آنان را ميازاريد و در دادن آب و علف به آنها تنبلى مكنيد يا آنها را براى تجاوز و آزار يكديگر به كار مبريد . وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ - و از شيطان پيروى